<?xml version="1.0" encoding="utf-8"?>
<?xml-stylesheet type="text/xsl" href="/static/taisho.xsl"?>
<TEI xmlns:cb="http://www.cbeta.org/ns/1.0" xml:lang="lzh-Hant-HK" xml:id="X63n1240">
<teiHeader>
	<fileDesc>
		<titleStmt>
			<title>Manji Shinsan Dainihon Zokuzōkyō, Electronic version, No. 1240 潙山警策句釋記</title>
			<title xml:lang="zh-Hant">卍新纂大日本續藏經數位版, No. 1240 潙山警策句釋記</title>
			<author>明 弘贊註　開詗記</author>
			<respStmt>
				<resp>Electronic Version by</resp>
				<name>CBETA</name>
			</respStmt>
		</titleStmt>
		<editionStmt>
			<edition>XML TEI P5</edition>
			<respStmt xml:id="resp1"><resp>corrections</resp><name>orig</name></respStmt>
			<respStmt xml:id="resp2"><resp>corrections</resp><name>CBETA</name></respStmt>
			<respStmt xml:id="resp3"><resp>corrections</resp><name>CBETA.maha</name></respStmt>
		</editionStmt>
		<extent>2卷</extent>
		<publicationStmt>
			<idno type="CBETA">
				<idno type="canon">X</idno>.<idno type="vol">63</idno>.<idno type="no">1240</idno>
			</idno>
			<distributor>
				<name>中華電子佛典協會 (CBETA)</name>
				<address>
					<addrLine><email>service@cbeta.org</email></addrLine>
				</address>
			</distributor>
			<availability>
				<p>Available for non-commercial use when distributed with this header intact.</p>
			</availability>
			<date>2024-02-25 09:56:44 +0800</date>
		</publicationStmt>
		<sourceDesc>
			<bibl>
				<title level="s">Manji Shinsan Dainihon Zokuzōkyō</title>
				<title level="s" xml:lang="zh-Hant">卍新纂大日本續藏經</title>
				<title level="m" xml:lang="zh-Hant">潙山警策句釋記</title>
			</bibl>
		</sourceDesc>
	</fileDesc>
	<encodingDesc>
		<projectDesc>
			<p xml:lang="en" cb:type="ly">Input by CBETA, OCR by CBETA</p>
			<p xml:lang="zh-Hant" cb:type="ly">CBETA 人工輸入，CBETA 掃瞄辨識</p>
		</projectDesc>
		<editorialDecl>
			<punctuation resp="#resp1"><p>原書標點</p></punctuation>
		</editorialDecl>
		<tagsDecl>
			<namespace name="http://www.tei-c.org/ns/1.0">
				<tagUsage gi="rdg">
					<listWit>
						<witness xml:id="wit.cbeta">【CB】</witness>
						<witness xml:id="wit.orig">【卍續】</witness>
					</listWit>
				</tagUsage>
			</namespace>
		</tagsDecl>
		<charDecl>
<char xml:id="CB00551">
				<charName>CBETA CHARACTER CB00551</charName>
				<mapping cb:dec="983591" type="PUA">U+F0227</mapping>
			<mapping type="normal_unicode">U+7ABB</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>窗</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[窗/心]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB02351">
				<charName>CBETA CHARACTER CB02351</charName>
				<mapping cb:dec="985391" type="PUA">U+F092F</mapping>
			<mapping type="normal_unicode">U+22471</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>彝</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[(雪-雨)/粉/大]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB03679">
				<charName>CBETA CHARACTER CB03679</charName>
				<mapping cb:dec="986719" type="PUA">U+F0E5F</mapping>
			<mapping type="unicode">U+4B03</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>颯</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[颱-台+立]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB06171">
				<charName>CBETA CHARACTER CB06171</charName>
				<mapping cb:dec="989211" type="PUA">U+F181B</mapping>
			<mapping type="unicode">U+2E78F</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>遞</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[逅-口+巾]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB15081">
				<charName>CBETA CHARACTER CB15081</charName>
				<mapping cb:dec="998121" type="PUA">U+F3AE9</mapping>
			<mapping type="unicode">U+41FF</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>策</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[竺-二+束]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB15108">
				<charName>CBETA CHARACTER CB15108</charName>
				<mapping cb:dec="998148" type="PUA">U+F3B04</mapping>
			<mapping type="normal_unicode">U+2048B</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>兇</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[离-禸+几]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB15131">
				<charName>CBETA CHARACTER CB15131</charName>
				<mapping cb:dec="998171" type="PUA">U+F3B1B</mapping>
			<charProp><localName>normalized form</localName><value>邦</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[邱-丘+(看-目)]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB15179">
				<charName>CBETA CHARACTER CB15179</charName>
				<mapping cb:dec="998219" type="PUA">U+F3B4B</mapping>
			<charProp><localName>normalized form</localName><value>雀</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[少/隹]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB15470">
				<charName>CBETA CHARACTER CB15470</charName>
				<mapping cb:dec="998510" type="PUA">U+F3C6E</mapping>
			<mapping type="unicode">U+7CA4</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>粵</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[(奧-釆+米)-大+ㄎ]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB16380">
				<charName>CBETA CHARACTER CB16380</charName>
				<mapping cb:dec="999420" type="PUA">U+F3FFC</mapping>
			<mapping type="normal_unicode">U+281D8</mapping><charProp><localName>composition</localName><value>[(龍-月+日)/足]</value></charProp></char>
</charDecl>
	</encodingDesc>
	<profileDesc>
		<langUsage>
			<language ident="en">English</language>
			<language ident="zh-Hant">Chinese (Traditional)</language>
		</langUsage>
	</profileDesc>
	<revisionDesc>
		<change when="2013-05-20">
			<name>CW</name><name>Ray Chou 周邦信</name>P4 to P5 conversion by p4top5a.py, intended for publication
		</change>
		<change when="2004-08-05T10:36:33">
			Zhou Bang-Xin (ed.) Created initial TEI XML version with BASICX.BAT
		</change>
	</revisionDesc>
</teiHeader>
<text><body>
<milestone unit="juan" n="1"/>
<pb ed="X" xml:id="X63.1240.0232a" n="0232a"/>
<lb ed="X" n="0232a01"/>
<cb:div type="xu"><cb:mulu type="序" level="1">No. 1240-A 潙山警策句釋科文</cb:mulu><head>No. 1240-A
<lb ed="X" n="0232a02"/><lb ed="R111" n="0299a01"/> 潙山警策句釋科文</head>
<lb ed="X" n="0232a03"/>
<lb ed="X" n="0232a04"/><lb ed="R111" n="0299a02"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX63p0232a0401">釋此警策大科分<note place="inline">二</note>
<lb ed="X" n="0232a05"/><lb ed="R111" n="0299a03"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX63p0232a0501">初題目<note place="inline">二</note>
<lb ed="X" n="0232a06"/><lb ed="R111" n="0299a03"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX63p0232a0601">一人</item>
<lb ed="X" n="0232a07"/><lb ed="R111" n="0299a03"/><item xml:id="itemX63p0232a0701">二法</item></list></item>
<lb ed="X" n="0232a08"/><lb ed="R111" n="0299a04"/><item xml:id="itemX63p0232a0801">次本文<note place="inline">二</note>
<lb ed="X" n="0232a09"/><lb ed="R111" n="0299a05"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX63p0232a0901">一長行<note place="inline">二</note>
<lb ed="X" n="0232a10"/><lb ed="R111" n="0299a06"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX63p0232a1001">一敎誡<note place="inline">九</note>
<lb ed="X" n="0232a11"/><lb ed="R111" n="0299a06"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX63p0232a1101">一業因苦果</item>
<lb ed="X" n="0232a12"/><lb ed="R111" n="0299a06"/><item xml:id="itemX63p0232a1201">二生老病死</item>
<lb ed="X" n="0232a13"/><lb ed="R111" n="0299a06"/><item xml:id="itemX63p0232a1301">三生滅時速</item>
<lb ed="X" n="0232a14"/><lb ed="R111" n="0299a06"/><item xml:id="itemX63p0232a1401">四違俗入道</item>
<lb ed="X" n="0232a15"/><lb ed="R111" n="0299a06"/><item xml:id="itemX63p0232a1501">五名利失道</item>
<lb ed="X" n="0232a16"/><lb ed="R111" n="0299a06"/><item xml:id="itemX63p0232a1601">六啓示三學</item>
<lb ed="X" n="0232a17"/><lb ed="R111" n="0299a06"/><item xml:id="itemX63p0232a1701">七不修學過</item>
<lb ed="X" n="0232a18"/><lb ed="R111" n="0299a06"/><item xml:id="itemX63p0232a1801">八業果時熟</item>
<lb ed="X" n="0232a19"/><lb ed="R111" n="0299a06"/><item xml:id="itemX63p0232a1901">九策勵勸修</item></list></item>
<lb ed="X" n="0232a20"/><lb ed="R111" n="0299a07"/><item xml:id="itemX63p0232a2001">二示法<note place="inline">三</note>
<lb ed="X" n="0232a21"/><lb ed="R111" n="0299a08"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX63p0232a2101">一道行<note place="inline">六</note>
<lb ed="X" n="0232a22"/><lb ed="R111" n="0299a08"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX63p0232a2201">一立行</item>
<lb ed="X" n="0232a23"/><lb ed="R111" n="0299a08"/><item xml:id="itemX63p0232a2301">二懲誡</item>
<lb ed="X" n="0232a24"/><item xml:id="itemX63p0232a2401">三求道</item>
<lb ed="X" n="0232a25"/><lb ed="R111" n="0299a08"/><item xml:id="itemX63p0232a2501">四擇友</item>
<lb ed="X" n="0232a26"/><lb ed="R111" n="0299a08"/><item xml:id="itemX63p0232a2601">五結誨</item>
<lb ed="X" n="0232a27"/><lb ed="R111" n="0299a08"/><item xml:id="itemX63p0232a2701">六潛修</item></list></item>
<lb ed="X" n="0232a28"/><lb ed="R111" n="0299a09"/><item xml:id="itemX63p0232a2801">二禪敎<note place="inline">二</note>
<lb ed="X" n="0232a29"/><lb ed="R111" n="0299a10"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX63p0232a2901">一禪學<note place="inline">二</note>
<lb ed="X" n="0232a30"/><lb ed="R111" n="0299a10"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX63p0232a3001">一示法</item>
<lb ed="X" n="0232a31"/><lb ed="R111" n="0299a10"/><item xml:id="itemX63p0232a3101">二讚勉</item></list></item>
<lb ed="X" n="0232a32"/><lb ed="R111" n="0299a10"/><item xml:id="itemX63p0232a3201">二敎理<note place="inline">二</note>
<lb ed="X" n="0232a33"/><lb ed="R111" n="0299a10"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX63p0232a3301">一示敎</item>
<lb ed="X" n="0232a34"/><lb ed="R111" n="0299a10"/><item xml:id="itemX63p0232a3401">二誡勉</item></list></item></list></item>
<lb ed="X" n="0232a35"/><lb ed="R111" n="0299a10"/><item xml:id="itemX63p0232a3501">三結勸<note place="inline">五</note>
<lb ed="X" n="0232a36"/><lb ed="R111" n="0299a12"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX63p0232a3601">一啓發</item>
<lb ed="X" n="0232a37"/><lb ed="R111" n="0299a13"/><item xml:id="itemX63p0232a3701">二示敎</item>
<lb ed="X" n="0232a38"/><lb ed="R111" n="0299a14"/><item xml:id="itemX63p0232a3801">三勸勉</item>
<lb ed="X" n="0232a39"/><lb ed="R111" n="0299a15"/><item xml:id="itemX63p0232a3901">四顯示因果</item>
<lb ed="X" n="0232a40"/><lb ed="R111" n="0299a16"/><item xml:id="itemX63p0232a4001">五自行化他</item></list></item></list></item></list></item>
<lb ed="X" n="0232a41"/><lb ed="R111" n="0299a17"/><item xml:id="itemX63p0232a4101">二重頌<note place="inline">三</note>
<lb ed="X" n="0232a42"/><lb ed="R111" n="0299a18"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX63p0232a4201">一標頌題</item>
<lb ed="X" n="0232a43"/><lb ed="R111" n="0300a01"/><item xml:id="itemX63p0232a4301">二頌敎誡<note place="inline">十一</note>
<lb ed="X" n="0232a44"/><lb ed="R111" n="0300a01"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX63p0232a4401">一幻色</item>
<lb ed="X" n="0232a45"/><lb ed="R111" n="0300a01"/><item xml:id="itemX63p0232a4501">二時節</item>
<lb ed="X" n="0232a46"/><lb ed="R111" n="0300a01"/><item xml:id="itemX63p0232a4601">三生滅</item>
<lb ed="X" n="0232a47"/><lb ed="R111" n="0300a01"/><item xml:id="itemX63p0232a4701">四流轉</item>
<lb ed="X" n="0232a48"/><lb ed="R111" n="0300a01"/><item xml:id="itemX63p0232a4801">五愛取有</item>
<lb ed="X" n="0232a49"/><lb ed="R111" n="0300a01"/><item xml:id="itemX63p0232a4901">六虗生空老</item>
<lb ed="X" n="0232a50"/><lb ed="R111" n="0300a01"/><item xml:id="itemX63p0232a5001">七無明惑</item>
<lb ed="X" n="0232a51"/><lb ed="R111" n="0300a01"/><item xml:id="itemX63p0232a5101">八慨時命速</item>
<lb ed="X" n="0232a52"/><lb ed="R111" n="0300a01"/><item xml:id="itemX63p0232a5201">九現因後果</item>
<lb ed="X" n="0232a53"/><lb ed="R111" n="0300a01"/><item xml:id="itemX63p0232a5301">十因果所由</item>
<lb ed="X" n="0232a54"/><lb ed="R111" n="0300a01"/><item xml:id="itemX63p0232a5401">十一循環不息</item></list></item>
<lb ed="X" n="0232a55"/><lb ed="R111" n="0300a02"/><item xml:id="itemX63p0232a5501">三頌示法<note place="inline">七</note>
<lb ed="X" n="0232a56"/><lb ed="R111" n="0300a02"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX63p0232a5601">一依師</item>
<lb ed="X" n="0232a57"/><lb ed="R111" n="0300a02"/><item xml:id="itemX63p0232a5701">二擇法</item>
<lb ed="X" n="0232a58"/><lb ed="R111" n="0300a02"/><item xml:id="itemX63p0232a5801">三了妄</item>
<lb ed="X" n="0232a59"/><lb ed="R111" n="0300a02"/><item xml:id="itemX63p0232a5901">四歸眞</item>
<lb ed="X" n="0232a60"/><lb ed="R111" n="0300a02"/><item xml:id="itemX63p0232a6001">五相忘</item>
<lb ed="X" n="0232a61"/><lb ed="R111" n="0300a02"/><item xml:id="itemX63p0232a6101">六寂照</item>
<lb ed="X" n="0232a62"/><lb ed="R111" n="0300a02"/><item xml:id="itemX63p0232a6201">七雙泯</item></list></item></list></item></list></item></list></item></list>
<lb ed="X" n="0232a63"/>
<lb ed="X" n="0232a64"/><lb ed="R111" n="0300a04"/><p xml:id="pX63p0232a6401">潙山警<g ref="#CB15081">䇿</g>句釋科文<note place="inline">終</note></p></cb:div>
<pb ed="X" xml:id="X63.1240.0232b" n="0232b"/>
<lb ed="X" n="0232b01"/>
<lb ed="X" n="0232b02"/><cb:div type="xu"><cb:mulu type="序" level="1">No. 1240-B 潙山警策句釋記序</cb:mulu><head>No. 1240-B
<lb ed="X" n="0232b03"/><lb ed="R111" n="0301a01"/> 潙山警策句釋記序</head>
<lb ed="X" n="0232b04"/>
<lb ed="X" n="0232b05"/><lb ed="R111" n="0301a02"/><p xml:id="pX63p0232b0501">生死事大。迅速無常。學道人。當時刻以此爲念。日月
<lb ed="X" n="0232b06"/><lb ed="R111" n="0301a03"/>易邁。若弗云來。生者不修。死將奚具。饕餮陋習。誠爲
<lb ed="X" n="0232b07"/><lb ed="R111" n="0301a04"/>可恥。此潙山警<g ref="#CB15081">䇿</g>之所以作也。鼎湖。</p>
<lb ed="X" n="0232b08"/><lb ed="R111" n="0301a05"/><p xml:id="pX63p0232b0801">在和尙。敷揚妙道。誘誨來學。諄懇切篤。獎掖備至。偶
<lb ed="X" n="0232b09"/><lb ed="R111" n="0301a06"/>一日大衆請師開示潙山警<g ref="#CB15081">䇿</g>宗趣。師以無礙慧辯。
<lb ed="X" n="0232b10"/><lb ed="R111" n="0301a07"/>悅可衆心。因復請師分科句釋。使警<g ref="#CB15081">䇿</g>之旨洞然。無
<lb ed="X" n="0232b11"/><lb ed="R111" n="0301a08"/>論上哲中流。皆可循修。悉詣至道。師之上足石箭詗
<lb ed="X" n="0232b12"/><lb ed="R111" n="0301a09"/>公。記師日前闡演之言。註于章末。如錦添花。如膏助
<lb ed="X" n="0232b13"/><lb ed="R111" n="0301a10"/>明。是書大有裨于後學。匪細故也。讀是書者。而如見
<lb ed="X" n="0232b14"/><lb ed="R111" n="0301a11"/>潙山焉。而如見在和尙與潙山異口同心。能推從上
<lb ed="X" n="0232b15"/><lb ed="R111" n="0301a12"/>佛祖。竭力爲人之處。與大衆相勸勉咨儆焉。昔大安
<lb ed="X" n="0232b16"/><lb ed="R111" n="0301a13"/>禪師云。我在潙山三十年。看水牯牛。今變作露地白
<lb ed="X" n="0232b17"/><lb ed="R111" n="0301a14"/>牛。常在面前。終日露迥迥地。趂亦不去。此眞可謂能
<lb ed="X" n="0232b18"/><lb ed="R111" n="0301a15"/>自警<g ref="#CB15081">䇿</g>者也。吾願天下學道人。皆以大安禪師能自
<lb ed="X" n="0232b19"/><lb ed="R111" n="0301a16"/>警<g ref="#CB15081">䇿</g>者而<g ref="#CB15081">䇿</g>之。</p>
<lb ed="X" n="0232b20"/><lb ed="R111" n="0301a17"/><p xml:id="pX63p0232b2001">旹</p>
<lb ed="X" n="0232b21"/><lb ed="R111" n="0301a18"/><p xml:id="pX63p0232b2101">順治庚子歲臘月禺山弟子鄺裔書于龍江山麓</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0232b22"/>
<lb ed="X" n="0232b23"/>
<lb ed="X" n="0232b24"/>
<pb ed="X" xml:id="X63.1240.0233a" n="0233a"/>
<lb ed="X" n="0233a01"/>
<lb ed="X" n="0233a02"/><cb:docNumber>No. 1240</cb:docNumber>
<lb ed="X" n="0233a03"/><lb ed="R111" n="0301b01"/><cb:juan fun="open" n="001"><cb:mulu type="卷" n="1"/><cb:jhead>潙山警策句釋記卷上</cb:jhead></cb:juan>
<lb ed="X" n="0233a04"/>
<lb ed="X" n="0233a05"/><lb ed="R111" n="0301b02"/><byline cb:type="other"><g ref="#CB15470">粤</g>東鼎湖山沙門釋　弘贊在犙　註</byline>
<lb ed="X" n="0233a06"/><lb ed="R111" n="0301b03"/><byline cb:type="other">門人比丘　開詗　記</byline>
<lb ed="X" n="0233a07"/><lb ed="R111" n="0301b04"/><cb:div><p xml:id="pX63p0233a0701">將釋此文。大科分二。初釋題目。次釋本文。</p></cb:div><cb:div type="other"><cb:mulu type="序" level="1">初釋題目二</cb:mulu><head>●初釋
<lb ed="X" n="0233a08"/><lb ed="R111" n="0301b05"/>題目二</head><p xml:id="pX63p0233a0804" cb:place="inline">一人。二法。</p><cb:div type="other"><cb:mulu type="序" level="2">一人</cb:mulu><head>○一人</head>
<lb ed="X" n="0233a09"/><lb ed="R111" n="0301b06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0233a0901">潙山。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0233a10"/><lb ed="R111" n="0301b07"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0233a1001">題目四字。上二字是能詮之人。下二字是所詮之
<lb ed="X" n="0233a11"/><lb ed="R111" n="0301b08"/>法。人以山爲稱。法以警<g ref="#CB15081">䇿</g>爲目。人以山爲稱者。山
<lb ed="X" n="0233a12"/><lb ed="R111" n="0301b09"/>踞長沙郡西北。因師居之。以尊人故。而稱山也。師
<lb ed="X" n="0233a13"/><lb ed="R111" n="0301b10"/>諱靈祐。俗姓趙。福州長谿人也。年十五出家。二十
<lb ed="X" n="0233a14"/><lb ed="R111" n="0301b11"/>受具戒。精究大小乘經律。二十三遊江西。參百丈
<lb ed="X" n="0233a15"/><lb ed="R111" n="0301b12"/><name role="" type="person">大智禪師</name>。丈一見許之入室。遂居參學之首。一日
<lb ed="X" n="0233a16"/><lb ed="R111" n="0301b13"/>侍立次。丈令撥爐取火。師撥云。無火。丈自起深撥
<lb ed="X" n="0233a17"/><lb ed="R111" n="0301b14"/>得少火。擧以示之。曰。汝道無。這箇是甚麼。師因而
<lb ed="X" n="0233a18"/><lb ed="R111" n="0301b15"/>悟入。禮謝陳其所悟。丈曰。此乃暫時岐路耳。經云。
<lb ed="X" n="0233a19"/><lb ed="R111" n="0301b16"/>欲識佛性義。當觀時節因緣。時節旣至。如迷忽悟。
<lb ed="X" n="0233a20"/><lb ed="R111" n="0301b17"/>如忘忽憶。方省<anchor xml:id="nkr_note_add_0233a2001" n="0233a2001"/><anchor xml:id="beg0233a2001" n="0233a2001"/>己<anchor xml:id="end0233a2001"/>物。不從他得。故祖師云。悟了同
<lb ed="X" n="0233a21"/><lb ed="R111" n="0301b18"/>未悟。無心亦無法。祇是無虗妄凡聖等心。本來心
<lb ed="X" n="0233a22"/><lb ed="R111" n="0302a01"/>法。元自備足。汝今旣爾。善自護持。師後充典座之
<lb ed="X" n="0233a23"/><lb ed="R111" n="0302a02"/>職。時有司馬頭陀。自湖南來。謂丈曰。頃在湖南。尋
<lb ed="X" n="0233a24"/><lb ed="R111" n="0302a03"/>得一山名大潙。是一千五百人善知識所居之處。
<pb ed="X" xml:id="X63.1240.0233b" n="0233b"/>
<lb ed="X" n="0233b01"/><lb ed="R111" n="0302a04"/>丈曰。老僧往住可乎。陀曰。非和尙所居。丈曰。何也。
<lb ed="X" n="0233b02"/><lb ed="R111" n="0302a05"/>陀曰。和尙是骨人。彼是肉山。設居之。徒不滿千。丈
<lb ed="X" n="0233b03"/><lb ed="R111" n="0302a06"/>令侍者喚首座來。問曰。此人何如。陀請謦欬一聲。
<lb ed="X" n="0233b04"/><lb ed="R111" n="0302a07"/>行數步。陀曰。不可也。復喚典座來問。陀一見。乃曰。
<lb ed="X" n="0233b05"/><lb ed="R111" n="0302a08"/>此正是潙山主也。丈夜召師入室囑云。吾化緣在
<lb ed="X" n="0233b06"/><lb ed="R111" n="0302a09"/>此。潙山勝境。汝當居之。嗣續吾宗。廣度後學。師遂
<lb ed="X" n="0233b07"/><lb ed="R111" n="0302a10"/>往居焉。其山峭絕。蟠木窮谷。幾千百里。爲羆豹虎
<lb ed="X" n="0233b08"/><lb ed="R111" n="0302a11"/>兕之宅。人迹罕至。師與猿猴爲伴。拾橡栗充餐。經
<lb ed="X" n="0233b09"/><lb ed="R111" n="0302a12"/>六七載。鄕民稍知。率衆共營梵宇。由是道傳天下。
<lb ed="X" n="0233b10"/><lb ed="R111" n="0302a13"/>禪學輻輳。遂建潙仰一宗。敷揚正敎。四十餘載。得
<lb ed="X" n="0233b11"/><lb ed="R111" n="0302a14"/>悟者。不可勝數。入室者。四十一人。於唐大中七年
<lb ed="X" n="0233b12"/><lb ed="R111" n="0302a15"/>正月九日。盥潄趺坐。怡然而化。世壽八十三。僧臘
<lb ed="X" n="0233b13"/><lb ed="R111" n="0302a16"/>六十四。塔於本山南阜。敕謐大圓禪師。塔曰淸淨。</p>
<lb ed="X" n="0233b14"/><lb ed="R111" n="0302a17"/><p xml:id="pX63p0233b1401">記曰。傳云師住潙山日久。自知前身曾爲越州村
<lb ed="X" n="0233b15"/><lb ed="R111" n="0302a18"/>寺誦法華經僧。師示寂歲。去如來滅度。一千八百
<lb ed="X" n="0233b16"/><lb ed="R111" n="0302b01"/>零二年矣。司馬頭陀。其人內秘直指之宗。外蘊人
<lb ed="X" n="0233b17"/><lb ed="R111" n="0302b02"/>倫之鑒。兼窮地理。諸方創寺。多取決焉。首座。卽華
<lb ed="X" n="0233b18"/><lb ed="R111" n="0302b03"/>林和尙也。</p></cb:div></cb:div>
<lb ed="X" n="0233b19"/><lb ed="R111" n="0302b04"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">二法</cb:mulu><head>○二法</head>
<lb ed="X" n="0233b20"/><lb ed="R111" n="0302b05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0233b2001">警<g ref="#CB15081">䇿</g>。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0233b21"/><lb ed="R111" n="0302b06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0233b2101">此二字。乃一卷文之宗致也。警謂警諸未悟。<g ref="#CB15081">䇿</g>謂
<lb ed="X" n="0233b22"/><lb ed="R111" n="0302b07"/><g ref="#CB15081">䇿</g>諸後進。時潙山大師。因覩法末。情敝目滋。僧同
<lb ed="X" n="0233b23"/><lb ed="R111" n="0302b08"/>陋俗。饕餮懈怠。無向上志。遂作此警<g ref="#CB15081">䇿</g>。以曉悟勉
<lb ed="X" n="0233b24"/><lb ed="R111" n="0302b09"/>進焉。</p>
<pb ed="X" xml:id="X63.1240.0233c" n="0233c"/>
<lb ed="X" n="0233c01"/><lb ed="R111" n="0302b10"/><p xml:id="pX63p0233c0101">記曰。按諸經論。或以單人爲名。或以單法爲名。或
<lb ed="X" n="0233c02"/><lb ed="R111" n="0302b11"/>以人法爲名。今此警策。正以人法爲名。潙山二字。
<lb ed="X" n="0233c03"/><lb ed="R111" n="0302b12"/>是後人所置。非大師自立。如常途註述。於題目下。
<lb ed="X" n="0233c04"/><lb ed="R111" n="0302b13"/>別出作者名。今就題中標出。故以人法爲名也。</p></cb:div></cb:div></cb:div>
<lb ed="X" n="0233c05"/><lb ed="R111" n="0302b14"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">次釋本文二</cb:mulu><head>○次釋本文二</head><p xml:id="pX63p0233c0507" cb:place="inline">初長行。次重頌。</p><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">初長行二</cb:mulu><head>△初長行二</head><p xml:id="pX63p0233c0518" cb:place="inline">一敎
<lb ed="X" n="0233c06"/><lb ed="R111" n="0302b15"/>誡。二示法。</p>
<lb ed="X" n="0233c07"/><lb ed="R111" n="0302b16"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="3">一敎誡九</cb:mulu><head>△一敎誡九</head><p xml:id="pX63p0233c0706" cb:place="inline">一業因苦果。二生老死病。三生滅時
<lb ed="X" n="0233c08"/><lb ed="R111" n="0302b17"/>速。四違俗入道。五名利失道。六啓示三學。七不修
<lb ed="X" n="0233c09"/><lb ed="R111" n="0302b18"/>學過。八業果時熟。九<g ref="#CB15081">䇿</g>勵勸修。</p><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="4">一業因苦果</cb:mulu><head>○一業因苦果</head>
<lb ed="X" n="0233c10"/><lb ed="R111" n="0303a01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0233c1001">夫業繫受身。未免形累。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0233c11"/><lb ed="R111" n="0303a02"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0233c1101">上句明業果。下句明衆苦。此是業繫苦相。業屬過
<lb ed="X" n="0233c12"/><lb ed="R111" n="0303a03"/>去。若果屬現在。言其因中有繫。故其果中有累。累
<lb ed="X" n="0233c13"/><lb ed="R111" n="0303a04"/>非一致。故云衆苦。衆苦者。略言三苦八苦。廣則八
<lb ed="X" n="0233c14"/><lb ed="R111" n="0303a05"/>萬四千塵勞諸苦。葢由凡夫。不了自心。起惑造業。
<lb ed="X" n="0233c15"/><lb ed="R111" n="0303a06"/>以業繫縛。故難免分段生死之形累。天臺云。一切
<lb ed="X" n="0233c16"/><lb ed="R111" n="0303a07"/>有爲心行。常爲無常患累之所逼惱。故名爲苦。智
<lb ed="X" n="0233c17"/><lb ed="R111" n="0303a08"/>論云。無量衆生。有三種身苦。老病死。三種心苦。貪
<lb ed="X" n="0233c18"/><lb ed="R111" n="0303a09"/>嗔癡。三種後世苦。地獄餓鬼畜生。法句經云。昔有
<lb ed="X" n="0233c19"/><lb ed="R111" n="0303a10"/>四比丘。論世苦事。一言婬慾惱人。一言饑渴逼體。
<lb ed="X" n="0233c20"/><lb ed="R111" n="0303a11"/>一言嗔恚擾亂。一言驚怖恐懼。共競是非。佛言。汝
<lb ed="X" n="0233c21"/><lb ed="R111" n="0303a12"/>等所論。不究苦義。身爲諸苦之本。衆患之源。當求
<lb ed="X" n="0233c22"/><lb ed="R111" n="0303a13"/>寂滅。此爲最樂。</p>
<lb ed="X" n="0233c23"/><lb ed="R111" n="0303a14"/><p xml:id="pX63p0233c2301">記曰。夫萬累本於身有。身由業繫而生。業因煩惱
<lb ed="X" n="0233c24"/><lb ed="R111" n="0303a15"/>而得。以煩惱無明惑故。作衆生業。由斯業故。繫縛
<pb ed="X" xml:id="X63.1240.0234a" n="0234a"/>
<lb ed="X" n="0234a01"/><lb ed="R111" n="0303a16"/>有情。不得解脫。故於三界六道中。受種種身形。衆
<lb ed="X" n="0234a02"/><lb ed="R111" n="0303a17"/>苦之累。是則因業受身。身還造業。有身必苦。有形
<lb ed="X" n="0234a03"/><lb ed="R111" n="0303a18"/>必累。老子亦云。吾有大患。爲吾有心。吾若無身。何
<lb ed="X" n="0234a04"/><lb ed="R111" n="0303b01"/>患之有。欲得無身須得無心。心爲業用。業從緣起。
<lb ed="X" n="0234a05"/><lb ed="R111" n="0303b02"/>若一念無生。患累俱捐。故肇論云。萬累滋彰。本於
<lb ed="X" n="0234a06"/><lb ed="R111" n="0303b03"/>妄想。妄想旣祛。則萬累都息。言三苦者。苦苦。壞苦。
<lb ed="X" n="0234a07"/><lb ed="R111" n="0303b04"/>行苦。謂衆生受於有漏五陰分段之身。性常逼迫。
<lb ed="X" n="0234a08"/><lb ed="R111" n="0303b05"/>是爲苦。又與苦受相應。卽苦上加苦。故名苦苦。若
<lb ed="X" n="0234a09"/><lb ed="R111" n="0303b06"/>樂相壞時。苦相卽至。是名壞苦。有漏之法。四相遷
<lb ed="X" n="0234a10"/><lb ed="R111" n="0303b07"/>流。常不安隱。故曰行苦。八苦者。謂生苦。老苦。病苦。
<lb ed="X" n="0234a11"/><lb ed="R111" n="0303b08"/>死苦。愛別離苦。怨憎會苦。求不得苦。五陰盛苦。謂
<lb ed="X" n="0234a12"/><lb ed="R111" n="0303b09"/>生老病死等。衆苦聚集。故名五陰盛苦也。言分段
<lb ed="X" n="0234a13"/><lb ed="R111" n="0303b10"/>者。聲聞。緣覺。菩薩。所執法相不忘。受於變易生死
<lb ed="X" n="0234a14"/><lb ed="R111" n="0303b11"/>之苦。凡夫爲愛見所覆。不了境界虗妄。起惑造業。
<lb ed="X" n="0234a15"/><lb ed="R111" n="0303b12"/>受於分段生死之苦。言煩惱者。謂昏煩之法。惱亂
<lb ed="X" n="0234a16"/><lb ed="R111" n="0303b13"/>心神。與心作煩。令心得惱。略則三毒十惡。廣則百
<lb ed="X" n="0234a17"/><lb ed="R111" n="0303b14"/>八煩惱。乃至八萬四千諸塵勞門。塵勞門。卽萬累
<lb ed="X" n="0234a18"/><lb ed="R111" n="0303b15"/>也。</p></cb:div></cb:div>
<lb ed="X" n="0234a19"/><lb ed="R111" n="0303b16"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="4">二生老病死</cb:mulu><head>○二生老病死</head>
<lb ed="X" n="0234a20"/><lb ed="R111" n="0303b17"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0234a2001">稟父母之遺體。假衆緣而共成。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0234a21"/><lb ed="R111" n="0303b18"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0234a2101">上句明色本。下句明假合。此二句總屬生法。卽萬
<lb ed="X" n="0234a22"/><lb ed="R111" n="0304a01"/>累之原也。稟卽稟受。體卽四大色身。從初一念顚
<lb ed="X" n="0234a23"/><lb ed="R111" n="0304a02"/>倒。攬父母赤白二穢爲身。故曰遺體。假衆緣者。假
<lb ed="X" n="0234a24"/><lb ed="R111" n="0304a03"/>謂假借。亦藉也。衆緣卽四大六根。及十二因緣。圓
<pb ed="X" xml:id="X63.1240.0234b" n="0234b"/>
<lb ed="X" n="0234b01"/><lb ed="R111" n="0304a04"/>覺經云。四緣假合。妄有六根。六根四大。中外合成。
<lb ed="X" n="0234b02"/><lb ed="R111" n="0304a05"/>言四大者。卽地水火風。其體各異。中無實性。亦無
<lb ed="X" n="0234b03"/><lb ed="R111" n="0304a06"/>主宰能自和合爲身。必藉宿因衆緣三事而成。因
<lb ed="X" n="0234b04"/><lb ed="R111" n="0304a07"/>緣不具。色卽不住。十二因緣者。所謂此有。故彼有。
<lb ed="X" n="0234b05"/><lb ed="R111" n="0304a08"/>此生。故彼生。從無明緣行。行緣識。識緣名色。名色
<lb ed="X" n="0234b06"/><lb ed="R111" n="0304a09"/>緣六入。六入緣觸。觸緣受。受緣愛。愛緣取。取緣有。
<lb ed="X" n="0234b07"/><lb ed="R111" n="0304a10"/>有緣生。生緣老死。起憂悲苦惱。如是純大苦蘊積
<lb ed="X" n="0234b08"/><lb ed="R111" n="0304a11"/>集而生。然此十二法。展轉能感果故名因。互相由
<lb ed="X" n="0234b09"/><lb ed="R111" n="0304a12"/>藉而有謂之緣。因緣相續。則生死往還無際。若破
<lb ed="X" n="0234b10"/><lb ed="R111" n="0304a13"/>無明。不起取有。則三界二十五有生死皆息。所謂
<lb ed="X" n="0234b11"/><lb ed="R111" n="0304a14"/>此無。故彼無。此滅。故彼滅。從無明滅。則行滅。乃至
<lb ed="X" n="0234b12"/><lb ed="R111" n="0304a15"/>老死憂悲苦惱。純大苦蘊積集皆滅矣。</p>
<lb ed="X" n="0234b13"/><lb ed="R111" n="0304a16"/><p xml:id="pX63p0234b1301">記曰。身假衆緣所成。緣合則起而爲生。緣散則滅
<lb ed="X" n="0234b14"/><lb ed="R111" n="0304a17"/>而爲死。是以法從緣故不有。緣起故不無。旣從緣
<lb ed="X" n="0234b15"/><lb ed="R111" n="0304a18"/>有。故無眞宰常主。止觀云。從頭足支節。一一諦觀。
<lb ed="X" n="0234b16"/><lb ed="R111" n="0304b01"/>了不見有我。何處有人。及與衆生。業力機關。假爲
<lb ed="X" n="0234b17"/><lb ed="R111" n="0304b02"/>空聚。從衆緣生。無有主宰也。十二因緣者。亦名緣
<lb ed="X" n="0234b18"/><lb ed="R111" n="0304b03"/>起。又名緣生。謂先無其事。而從彼生。名之爲因。素
<lb ed="X" n="0234b19"/><lb ed="R111" n="0304b04"/>有其分。而從彼起。名之爲緣。一曰無明。卽昏暗之
<lb ed="X" n="0234b20"/><lb ed="R111" n="0304b05"/>義。謂過去世煩惱之惑。覆葢本性。無所明了也。二
<lb ed="X" n="0234b21"/><lb ed="R111" n="0304b06"/>曰行。行卽行業。謂過去世身口造作一切善不善
<lb ed="X" n="0234b22"/><lb ed="R111" n="0304b07"/>業也。此二支是過去因。三曰識。識卽識心。謂由過
<lb ed="X" n="0234b23"/><lb ed="R111" n="0304b08"/>去惑業相牽。致令此識投托母胎。一刹那間。染愛
<lb ed="X" n="0234b24"/><lb ed="R111" n="0304b09"/>爲種。納想成胎。卽攬父母精血二滴。合成一滴。大
<pb ed="X" xml:id="X63.1240.0234c" n="0234c"/>
<lb ed="X" n="0234c01"/><lb ed="R111" n="0304b10"/>如豆子。住胎藏中。與三事和合。一命。二煖。三識。是
<lb ed="X" n="0234c02"/><lb ed="R111" n="0304b11"/>中有報風依風。名爲壽命。精血不臭不爛。名爲煖。
<lb ed="X" n="0234c03"/><lb ed="R111" n="0304b12"/>是中心意。名爲識。如是三事。缺一則腐敗不住。此
<lb ed="X" n="0234c04"/><lb ed="R111" n="0304b13"/>是入母胎中初七日位。名歌羅邏。狀如凝酥。從此
<lb ed="X" n="0234c05"/><lb ed="R111" n="0304b14"/>以後。隨母氣息上下。七日一變。止觀云。人托胎時。
<lb ed="X" n="0234c06"/><lb ed="R111" n="0304b15"/>神識始與精血合。帶絲在臍。臍能連持。謂臍旣爲
<lb ed="X" n="0234c07"/><lb ed="R111" n="0304b16"/>諸腸胃之源。在胎之時。以母之臍。注子之臍。故母
<lb ed="X" n="0234c08"/><lb ed="R111" n="0304b17"/>所食。從臍而入。以資於子。氣息亦爾。子初在胎。依
<lb ed="X" n="0234c09"/><lb ed="R111" n="0304b18"/>於母息。故俗名子以之爲息。四曰名色。名卽是心。
<lb ed="X" n="0234c10"/><lb ed="R111" n="0305a01"/>謂心但有名字。而無形質也。色卽色質。謂從托胎
<lb ed="X" n="0234c11"/><lb ed="R111" n="0305a02"/>後。至第五箇七日。名形位。生諸根形。四支分別。是
<lb ed="X" n="0234c12"/><lb ed="R111" n="0305a03"/>名爲色。以父母精血爲身根種。識在其中。故合名
<lb ed="X" n="0234c13"/><lb ed="R111" n="0305a04"/>名色。五曰六入。謂從入胎<anchor xml:id="nkr_note_add_0234c1301" n="0234c1301"/><anchor xml:id="beg0234c1301" n="0234c1301"/>已<anchor xml:id="end0234c1301"/>後。至第六箇七日。名
<lb ed="X" n="0234c14"/><lb ed="R111" n="0305a05"/>髮毛爪齒位。至第七箇七日。名具根位。謂六根開
<lb ed="X" n="0234c15"/><lb ed="R111" n="0305a06"/>張。有入六塵之用。故名六入。六曰觸。觸卽觸對。謂
<lb ed="X" n="0234c16"/><lb ed="R111" n="0305a07"/>從出胎。乃至三四歲時。眼耳鼻舌身意之六根。雖
<lb ed="X" n="0234c17"/><lb ed="R111" n="0305a08"/>觸色聲香味觸法之六塵。而未能了知。生苦樂之
<lb ed="X" n="0234c18"/><lb ed="R111" n="0305a09"/>想。故名爲觸。七曰受。受卽領納之義。謂五六歲。至
<lb ed="X" n="0234c19"/><lb ed="R111" n="0305a10"/>十二三歲時。六根觸對六塵。卽能納受前境。好惡
<lb ed="X" n="0234c20"/><lb ed="R111" n="0305a11"/>等事。雖能了別。然未起貪愛婬染之心也。此五支
<lb ed="X" n="0234c21"/><lb ed="R111" n="0305a12"/>是現在果。八曰愛。愛卽貪愛。謂從十四五歲。至十
<lb ed="X" n="0234c22"/><lb ed="R111" n="0305a13"/>八九歲時。貪種種勝妙資具。及婬欲等境。然猶未
<lb ed="X" n="0234c23"/><lb ed="R111" n="0305a14"/>能廣徧追求。故名爲愛。九曰取。取卽求取。謂從二
<lb ed="X" n="0234c24"/><lb ed="R111" n="0305a15"/>十歲後。貪愛轉盛。於色聲香味觸。五塵之境。四方
<pb ed="X" xml:id="X63.1240.0235a" n="0235a"/>
<lb ed="X" n="0235a01"/><lb ed="R111" n="0305a16"/>馳求。故名爲取。十曰有。有卽後有。因果之不亡也。
<lb ed="X" n="0235a02"/><lb ed="R111" n="0305a17"/>謂因求取諸境。起善惡業。積集牽引當生欲界。色
<lb ed="X" n="0235a03"/><lb ed="R111" n="0305a18"/>界。無色界。三有之果也。此三支是現在因。十一曰
<lb ed="X" n="0235a04"/><lb ed="R111" n="0305b01"/>生。生卽受生。謂今生所作善惡之業。來世於三界
<lb ed="X" n="0235a05"/><lb ed="R111" n="0305b02"/>六道中受生也。十二曰老死。老卽根熟。死卽根壞。
<lb ed="X" n="0235a06"/><lb ed="R111" n="0305b03"/>謂來世受生<anchor xml:id="nkr_note_add_0235a0601" n="0235a0601"/><anchor xml:id="beg0235a0601" n="0235a0601"/>已<anchor xml:id="end0235a0601"/>。至五陰身熟。名老。熟<anchor xml:id="nkr_note_add_0235a0602" n="0235a0602"/><anchor xml:id="beg0235a0602" n="0235a0602"/>已<anchor xml:id="end0235a0602"/>壞滅。名死。
<lb ed="X" n="0235a07"/><lb ed="R111" n="0305b04"/>此二支是未來之果。斯十二支。是三世因果。循環
<lb ed="X" n="0235a08"/><lb ed="R111" n="0305b05"/>不斷之法。以由過去世無明行爲因。感斯現在識
<lb ed="X" n="0235a09"/><lb ed="R111" n="0305b06"/>名色六入觸受爲果。由斯果故。起愛取有。爲現在
<lb ed="X" n="0235a10"/><lb ed="R111" n="0305b07"/>之因。由斯因故。招感未來世生老死之果。果復造
<lb ed="X" n="0235a11"/><lb ed="R111" n="0305b08"/>因。因復感果。三世相續。無有間斷。如車輪轉。故曰
<lb ed="X" n="0235a12"/><lb ed="R111" n="0305b09"/>輪廻。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0235a13"/><lb ed="R111" n="0305b10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0235a1301">雖乃四大扶持。常相違背。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0235a14"/><lb ed="R111" n="0305b11"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0235a1401">上句假合。下句乖順。夫人攬外地水火風合集成
<lb ed="X" n="0235a15"/><lb ed="R111" n="0305b12"/>身。共相扶翼。執持命根。住壽一期。然於其中。常相
<lb ed="X" n="0235a16"/><lb ed="R111" n="0305b13"/>乖順。一大不調。百一病生。四大不調。則四百四病
<lb ed="X" n="0235a17"/><lb ed="R111" n="0305b14"/>同時俱作。所言大者。謂此四法。無處不有。徧諸方
<lb ed="X" n="0235a18"/><lb ed="R111" n="0305b15"/>域。故稱爲大。萬事萬形。皆四大成。在外則爲土木
<lb ed="X" n="0235a19"/><lb ed="R111" n="0305b16"/>山河。在內則爲四肢百骸。聚而爲生。散而爲死。生
<lb ed="X" n="0235a20"/><lb ed="R111" n="0305b17"/>則爲內。死則爲外。內外雖殊。而大不異。堅性屬地。
<lb ed="X" n="0235a21"/><lb ed="R111" n="0305b18"/>卽髮毛爪齒皮肉筋骨等。此若不假水。則不和合。
<lb ed="X" n="0235a22"/><lb ed="R111" n="0306a01"/>濕性屬水。卽涕唾精液大小便利等。此若不假地。
<lb ed="X" n="0235a23"/><lb ed="R111" n="0306a02"/>則便流散。熱性屬火。卽身中煖氣。若不假風。則不
<lb ed="X" n="0235a24"/><lb ed="R111" n="0306a03"/>增長。動性屬風。卽出入息。及身之動轉。若無此風。
<pb ed="X" xml:id="X63.1240.0235b" n="0235b"/>
<lb ed="X" n="0235b01"/><lb ed="R111" n="0306a04"/>則身不能動轉施爲。然此四大。性本無患。以衆緣
<lb ed="X" n="0235b02"/><lb ed="R111" n="0306a05"/>合集。增損相尅。病患由是而生。故地增則令身沉
<lb ed="X" n="0235b03"/><lb ed="R111" n="0306a06"/>重。水積則涕唾乖常。火盛則頭胸壯熱。風動則氣
<lb ed="X" n="0235b04"/><lb ed="R111" n="0306a07"/>息擊衝。卽沉重。痰癊。黃熱。氣發。之病也。由此四病。
<lb ed="X" n="0235b05"/><lb ed="R111" n="0306a08"/>則有四百四病生起。風病百一。黃病百一。痰癊病
<lb ed="X" n="0235b06"/><lb ed="R111" n="0306a09"/>百一。總集病百一。如是諸患。無時不生。故曰常相
<lb ed="X" n="0235b07"/><lb ed="R111" n="0306a10"/>違背。</p>
<lb ed="X" n="0235b08"/><lb ed="R111" n="0306a11"/><p xml:id="pX63p0235b0801">記曰。大論云。四大爲身。常相侵害。一一大中。百一
<lb ed="X" n="0235b09"/><lb ed="R111" n="0306a12"/>病起。冷病有二百二。水風起故。熱病有二百二。地
<lb ed="X" n="0235b10"/><lb ed="R111" n="0306a13"/>火起故。火熱相。地堅相。堅相故難消。難消故能起
<lb ed="X" n="0235b11"/><lb ed="R111" n="0306a14"/>熱病血肉筋骨脈髓等是地分。除其業報者。一切
<lb ed="X" n="0235b12"/><lb ed="R111" n="0306a15"/>法皆和合因緣而生也。輔行云。四大不順者。行役
<lb ed="X" n="0235b13"/><lb ed="R111" n="0306a16"/>無時。強健擔負。搪觸寒熱。外熱助火。火強破水。是
<lb ed="X" n="0235b14"/><lb ed="R111" n="0306a17"/>增火病。外寒助水。水增害火。是爲水病。外風動氣。
<lb ed="X" n="0235b15"/><lb ed="R111" n="0306a18"/>氣吹火。火動水。是爲風病。或三大增害於地。名等
<lb ed="X" n="0235b16"/><lb ed="R111" n="0306b01"/>分病。或身分增害三大。亦是等分病。屬地病。飮食
<lb ed="X" n="0235b17"/><lb ed="R111" n="0306b02"/>不節亦能作病。如薑桂辛物增火。蔗蜜甘冷增水。
<lb ed="X" n="0235b18"/><lb ed="R111" n="0306b03"/>梨增風。膏膩增地。黃瓜爲熱病而作因緣。卽是噉
<lb ed="X" n="0235b19"/><lb ed="R111" n="0306b04"/>不安之食。而生病也。古云。病從口入。禍從口出。此
<lb ed="X" n="0235b20"/><lb ed="R111" n="0306b05"/>之謂歟。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0235b21"/><lb ed="R111" n="0306b06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0235b2101">無常老病。不與人期。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0235b22"/><lb ed="R111" n="0306b07"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0235b2201">上句明三相。下句明無主。三相本空。原無有我。何
<lb ed="X" n="0235b23"/><lb ed="R111" n="0306b08"/>能作主任情與之期尅。除其識心達本者能之。昧
<lb ed="X" n="0235b24"/><lb ed="R111" n="0306b09"/>者不覺也。無常者。謂本無今有。暫有還無。乃刹那
<pb ed="X" xml:id="X63.1240.0235c" n="0235c"/>
<lb ed="X" n="0235c01"/><lb ed="R111" n="0306b10"/>不住之謂也。從出胎來。至壯至老至病。乃至命盡。
<lb ed="X" n="0235c02"/><lb ed="R111" n="0306b11"/>於其中間。念念遷流不住。故曰無常。亦死之異名。
<lb ed="X" n="0235c03"/><lb ed="R111" n="0306b12"/>老者根熟衰耄。形枯色悴。精神昏昧。髮白面皺。將
<lb ed="X" n="0235c04"/><lb ed="R111" n="0306b13"/>死不久之謂也。病者。四大不調。四百從生。身力疲
<lb ed="X" n="0235c05"/><lb ed="R111" n="0306b14"/>敗。飮食不安。精神減損。坐起須人。故名爲病。若以
<lb ed="X" n="0235c06"/><lb ed="R111" n="0306b15"/>法次第相因。則死在後。今以無常一法。體徧一切。
<lb ed="X" n="0235c07"/><lb ed="R111" n="0306b16"/>該於生老病死諸法故也。</p>
<lb ed="X" n="0235c08"/><lb ed="R111" n="0306b17"/><p xml:id="pX63p0235c0801">記曰。新新不住。念念不停。謂之無常。經云。無常力
<lb ed="X" n="0235c09"/><lb ed="R111" n="0306b18"/>大。迅速過於山水。折論云。無常有三種。一念念壞
<lb ed="X" n="0235c10"/><lb ed="R111" n="0307a01"/>滅無常。二和合離散無常。三畢竟如是無常。</p></cb:div></cb:div>
<lb ed="X" n="0235c11"/><lb ed="R111" n="0307a02"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="4">三生滅時速</cb:mulu><head>○三生滅時速</head>
<lb ed="X" n="0235c12"/><lb ed="R111" n="0307a03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0235c1201">朝存夕亡。刹那異世。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0235c13"/><lb ed="R111" n="0307a04"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0235c1301">上句言現生。下句言後世。此二句並釋無常義。下
<lb ed="X" n="0235c14"/><lb ed="R111" n="0307a05"/>更以霜露等喩明。言刹那者。時之極速也。謂人臨
<lb ed="X" n="0235c15"/><lb ed="R111" n="0307a06"/>終捨壽。只在最後一刹那頃。卽諸根壞日。識遷離
<lb ed="X" n="0235c16"/><lb ed="R111" n="0307a07"/>際。捨此故身。別受餘質時也。識謂第八識。去居殿
<lb ed="X" n="0235c17"/><lb ed="R111" n="0307a08"/>後。來爲先鋒。一刹那間。攬父母精血住胎藏中。爲
<lb ed="X" n="0235c18"/><lb ed="R111" n="0307a09"/>生死之根。苦果之源也。</p>
<lb ed="X" n="0235c19"/><lb ed="R111" n="0307a10"/><p xml:id="pX63p0235c1901">記曰。識有八種。一眼識。二耳識。三鼻識。四舌識。五
<lb ed="X" n="0235c20"/><lb ed="R111" n="0307a11"/>身識。六意識。七末那識。八阿賴耶識。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0235c21"/><lb ed="R111" n="0307a12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0235c2101">譬如春霜曉露。倐忽卽無。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0235c22"/><lb ed="R111" n="0307a13"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0235c2201">上句設體。下句釋性。以霜露遇日卽消。體旣不堅
<lb ed="X" n="0235c23"/><lb ed="R111" n="0307a14"/>性亦非常。譬如者。設況之詞。倐忽者。暫有而無也。</p>
<lb ed="X" n="0235c24"/><lb ed="R111" n="0307a15"/><p xml:id="pX63p0235c2401">記曰。本文二句。是釋朝存夕亡一句。總明時速也。
<pb ed="X" xml:id="X63.1240.0236a" n="0236a"/>
<lb ed="X" n="0236a01"/><lb ed="R111" n="0307a16"/>倐者。速疾也。宗鏡云。雖年百歲。猶若刹那。如東逝
<lb ed="X" n="0236a02"/><lb ed="R111" n="0307a17"/>之長波。似西垂之殘照。擊石之星火。驟隙之迅駒。
<lb ed="X" n="0236a03"/><lb ed="R111" n="0307a18"/>風裡之微燈。草頭之朝露。臨涯之朽樹。爍目之電
<lb ed="X" n="0236a04"/><lb ed="R111" n="0307b01"/>光。若不遇於正法。必永墜於幽途矣。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0236a05"/><lb ed="R111" n="0307b02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0236a0501">岸樹井藤。豈能長久。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0236a06"/><lb ed="R111" n="0307b03"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0236a0601">上句出體。下句釋義。臨崖之樹非長。二鼠侵藤豈
<lb ed="X" n="0236a07"/><lb ed="R111" n="0307b04"/>久。大集經云。昔有一人。避二醉象。緣藤入井。下有
<lb ed="X" n="0236a08"/><lb ed="R111" n="0307b05"/>三龍吐火張爪。彼卽懸藤而住。上有黑白二鼠嚙
<lb ed="X" n="0236a09"/><lb ed="R111" n="0307b06"/>藤將斷。傍有四蛇欲螫。其人仰望。二象<anchor xml:id="nkr_note_add_0236a0901" n="0236a0901"/><anchor xml:id="beg0236a0901" n="0236a0901"/>已<anchor xml:id="end0236a0901"/>臨井上。
<lb ed="X" n="0236a10"/><lb ed="R111" n="0307b07"/>憂惱無托。忽有蜂過。遺蜜五滴入口。是人唼蜜。全
<lb ed="X" n="0236a11"/><lb ed="R111" n="0307b08"/>忘危懼。今以二醉象喩生死。藤喩命根。入井喩無
<lb ed="X" n="0236a12"/><lb ed="R111" n="0307b09"/>常。二鼠喩日月。四蛇喩四大。三龍喩三毒。五滴蜜
<lb ed="X" n="0236a13"/><lb ed="R111" n="0307b10"/>喩五欲。三毒乃三惡道之因。故藤一斷。卽有墮落
<lb ed="X" n="0236a14"/><lb ed="R111" n="0307b11"/>之患矣。</p>
<lb ed="X" n="0236a15"/><lb ed="R111" n="0307b12"/><p xml:id="pX63p0236a1501">記曰。本文二句。釋不與人期一句。斯明年月日速
<lb ed="X" n="0236a16"/><lb ed="R111" n="0307b13"/>也。身似臨崖樹。業風一至。非力能挽。命如井中藤。
<lb ed="X" n="0236a17"/><lb ed="R111" n="0307b14"/>日月時虧。使人不覺岸樹是年不長。井藤是日月
<lb ed="X" n="0236a18"/><lb ed="R111" n="0307b15"/>之速。言井藤者。是井邊所生之藤。或云。樹根。井謂
<lb ed="X" n="0236a19"/><lb ed="R111" n="0307b16"/>丘墟枯井也。羅什法師曰。昔有罪人。怖罪逃走。王
<lb ed="X" n="0236a20"/><lb ed="R111" n="0307b17"/>令醉象逐之。其人怖急。自投枯井。云云。三毒者。貪
<lb ed="X" n="0236a21"/><lb ed="R111" n="0307b18"/>嗔癡也。三惡道者。地獄餓鬼畜生也。五欲者。色聲
<lb ed="X" n="0236a22"/><lb ed="R111" n="0308a01"/>香味觸也。或以財色名食睡爲五欲。謂衆生迷於
<lb ed="X" n="0236a23"/><lb ed="R111" n="0308a02"/>五欲少樂。全忘生死危險諸苦也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0236a24"/><lb ed="R111" n="0308a03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0236a2401">念念迅速。</p></cb:div>
<pb ed="X" xml:id="X63.1240.0236b" n="0236b"/>
<lb ed="X" n="0236b01"/><lb ed="R111" n="0308a04"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0236b0101">念。謂凡夫生滅心之妄念。前念未滅。後念續生。念
<lb ed="X" n="0236b02"/><lb ed="R111" n="0308a05"/>念生滅。如燈燒炷。起滅不停。如是生滅迅速之相。
<lb ed="X" n="0236b03"/><lb ed="R111" n="0308a06"/>非具慧眼者莫見。</p>
<lb ed="X" n="0236b04"/><lb ed="R111" n="0308a07"/><p xml:id="pX63p0236b0401">記曰。此明念速也。妄念。故生滅不停。眞心。則常住
<lb ed="X" n="0236b05"/><lb ed="R111" n="0308a08"/>不遷。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0236b06"/><lb ed="R111" n="0308a09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0236b0601">一刹那間。轉息卽是來生。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0236b07"/><lb ed="R111" n="0308a10"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0236b0701">梵語刹那。此言一念。乃時之極速也。僧祇云。二十
<lb ed="X" n="0236b08"/><lb ed="R111" n="0308a11"/>念爲一瞬。二十瞬名一彈指。俱舍云。壯士一彈指
<lb ed="X" n="0236b09"/><lb ed="R111" n="0308a12"/>頃。有六十五刹那。然念有大小。大念者。一念中有
<lb ed="X" n="0236b10"/><lb ed="R111" n="0308a13"/>九十刹那。一刹那中。有九百生滅。此言一刹那者。
<lb ed="X" n="0236b11"/><lb ed="R111" n="0308a14"/>小念也。息。卽出入息。此息名曰壽命。以一期爲壽。
<lb ed="X" n="0236b12"/><lb ed="R111" n="0308a15"/>連持曰命。一期連持息風不斷。故出入息名爲壽
<lb ed="X" n="0236b13"/><lb ed="R111" n="0308a16"/>命。轉卽出<anchor xml:id="nkr_note_add_0236b1301" n="0236b1301"/><anchor xml:id="beg0236b1301" n="0236b1301"/>已<anchor xml:id="end0236b1301"/>不復更入。名曰命終。此只在一刹那
<lb ed="X" n="0236b14"/><lb ed="R111" n="0308a17"/>間。卽第八識捨前陰。受後陰時。今不言中陰者。以
<lb ed="X" n="0236b15"/><lb ed="R111" n="0308a18"/>擧前後而該其中也。又中陰遲速不定。遲則七七
<lb ed="X" n="0236b16"/><lb ed="R111" n="0308b01"/>之日。速則疾於心念。便捨中而受後矣。來生者。總
<lb ed="X" n="0236b17"/><lb ed="R111" n="0308b02"/>該六道。隨善惡業。而報生其處也。</p>
<lb ed="X" n="0236b18"/><lb ed="R111" n="0308b03"/><p xml:id="pX63p0236b1801">記曰。本文二句。卽釋上刹那異世一句。此明刹那
<lb ed="X" n="0236b19"/><lb ed="R111" n="0308b04"/>速也。上善生天。中善生人。下善生阿修羅。上惡生
<lb ed="X" n="0236b20"/><lb ed="R111" n="0308b05"/>地獄。中惡生餓鬼。下惡生畜生。言瞬者。目動也。言
<lb ed="X" n="0236b21"/><lb ed="R111" n="0308b06"/>中陰者。謂人命終。出入息斷時。第八識捨離前陰
<lb ed="X" n="0236b22"/><lb ed="R111" n="0308b07"/>身。卽有中陰身。在虗空中。冥無所覩。以香爲食。於
<lb ed="X" n="0236b23"/><lb ed="R111" n="0308b08"/>有緣處。卽見父母交會。欲火之光。隨念便至。以顚
<lb ed="X" n="0236b24"/><lb ed="R111" n="0308b09"/>倒想。一刹那頃。攬赤白二點。而成後陰。其中陰卽
<pb ed="X" xml:id="X63.1240.0236c" n="0236c"/>
<lb ed="X" n="0236c01"/><lb ed="R111" n="0308b10"/>滅矣。若其生方未定。或父母不會。此中陰身。七日
<lb ed="X" n="0236c02"/><lb ed="R111" n="0308b11"/>一死。乃至七七日。必定托生。不出四十九日。若彼
<lb ed="X" n="0236c03"/><lb ed="R111" n="0308b12"/>業報<anchor xml:id="nkr_note_add_0236c0301" n="0236c0301"/><anchor xml:id="beg0236c0301" n="0236c0301"/>已<anchor xml:id="end0236c0301"/>定。或生人天。或墮鬼畜。一刹那間。捨前陰
<lb ed="X" n="0236c04"/><lb ed="R111" n="0308b13"/>受中陰。捨中陰。受後陰。迅逾電光。非凡所測。唯佛
<lb ed="X" n="0236c05"/><lb ed="R111" n="0308b14"/>能知。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0236c06"/><lb ed="R111" n="0308b15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0236c0601">何乃晏然空過。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0236c07"/><lb ed="R111" n="0308b16"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0236c0701">何乃猶何爲。亦反詰之詞。亦承上轉下之語。以上
<lb ed="X" n="0236c08"/><lb ed="R111" n="0308b17"/>示知生死過患無常迅速。向下令悟捨俗入道。依
<lb ed="X" n="0236c09"/><lb ed="R111" n="0308b18"/>法勤修。期出輪迴。晏然者。安然也。總謂光陰迅速。
<lb ed="X" n="0236c10"/><lb ed="R111" n="0309a01"/>人命無常。何爲飽食終日。無所用心。而晏然虗度。
<lb ed="X" n="0236c11"/><lb ed="R111" n="0309a02"/>不謀上進。以脫生死者乎。</p></cb:div></cb:div>
<lb ed="X" n="0236c12"/><lb ed="R111" n="0309a03"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="4">四違俗入道</cb:mulu><head>○四違俗入道</head>
<lb ed="X" n="0236c13"/><lb ed="R111" n="0309a04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0236c1301">父母不供甘旨。六親固以棄離。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0236c14"/><lb ed="R111" n="0309a05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0236c1401">上句缺反哺。下句缺敬睦。父母者。子之天地也。詩
<lb ed="X" n="0236c15"/><lb ed="R111" n="0309a06"/>云。哀哀父母。生我劬勞。欲報之恩。昊天罔極。經云。
<lb ed="X" n="0236c16"/><lb ed="R111" n="0309a07"/>若有供養父母。得無量福。佛言。父母於子。有大增
<lb ed="X" n="0236c17"/><lb ed="R111" n="0309a08"/>益。乳哺長養。隨時將育。四大得成。若人右肩負父。
<lb ed="X" n="0236c18"/><lb ed="R111" n="0309a09"/>左肩負母。經歷百年。便利背上。無有怨心。四事供
<lb ed="X" n="0236c19"/><lb ed="R111" n="0309a10"/>養無乏。此子猶不足報父母之恩。欲報恩者。當勸
<lb ed="X" n="0236c20"/><lb ed="R111" n="0309a11"/>父母於佛法僧。因果等法。未信者令信。<anchor xml:id="nkr_note_add_0236c2001" n="0236c2001"/><anchor xml:id="beg0236c2001" n="0236c2001"/>已<anchor xml:id="end0236c2001"/>信者令
<lb ed="X" n="0236c21"/><lb ed="R111" n="0309a12"/>增長。無淨戒者。勸受持戒。有慳貪者。勸行惠施。無
<lb ed="X" n="0236c22"/><lb ed="R111" n="0309a13"/>勝慧者。勸修勝慧。令善安住。以自調伏。乃名眞實
<lb ed="X" n="0236c23"/><lb ed="R111" n="0309a14"/>報父母之恩。六親者。父母兄弟妻子也。又曰。一父。
<lb ed="X" n="0236c24"/><lb ed="R111" n="0309a15"/>二子。三從父昆弟。四從祖昆弟。五曾祖昆弟。六族
<pb ed="X" xml:id="X63.1240.0237a" n="0237a"/>
<lb ed="X" n="0237a01"/><lb ed="R111" n="0309a16"/>昆弟。棄離者。經云。菩薩出家。捨離六親。不記不憶。
<lb ed="X" n="0237a02"/><lb ed="R111" n="0309a17"/>勤修道行。以速成菩提故。</p>
<lb ed="X" n="0237a03"/><lb ed="R111" n="0309a18"/><p xml:id="pX63p0237a0301">記曰。甘旨者。美食也。猶不足報父母恩者。謂雖色
<lb ed="X" n="0237a04"/><lb ed="R111" n="0309b01"/>養無違。而不能置親神於上界。欲利親靈於多生
<lb ed="X" n="0237a05"/><lb ed="R111" n="0309b02"/>者。必須勸持齋戒。廣修福慧。若出家者。父母貧乏。
<lb ed="X" n="0237a06"/><lb ed="R111" n="0309b03"/>不能自活。佛聽敎令信心。授彼三歸五戒。然後乞
<lb ed="X" n="0237a07"/><lb ed="R111" n="0309b04"/>食供之。南山云。眞出家者。怖四怨之多苦。厭三界
<lb ed="X" n="0237a08"/><lb ed="R111" n="0309b05"/>之無常。辭六親之至愛。捨五欲之深著。能如是者。
<lb ed="X" n="0237a09"/><lb ed="R111" n="0309b06"/>名眞出家。則可紹隆三寶。度脫四生。利益甚深。功
<lb ed="X" n="0237a10"/><lb ed="R111" n="0309b07"/>德無量矣。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0237a11"/><lb ed="R111" n="0309b08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0237a1101">不能安國治<g ref="#CB15131">邦</g>。家業頓捐繼嗣。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0237a12"/><lb ed="R111" n="0309b09"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0237a1201">上句缺致君澤民。下句缺承業繼嗣。釋子出家。捨
<lb ed="X" n="0237a13"/><lb ed="R111" n="0309b10"/>生育繼嗣。紹隆三寶種族。雖似忠孝有缺。然立身
<lb ed="X" n="0237a14"/><lb ed="R111" n="0309b11"/>行道。以報親恩。說法勸善。用羽皇化。如斯報德。孰
<lb ed="X" n="0237a15"/><lb ed="R111" n="0309b12"/>能加焉。昔宋文帝。謂<name role="" type="person">何尙之</name>曰。若率土皆淳釋化。
<lb ed="X" n="0237a16"/><lb ed="R111" n="0309b13"/>則朕坐致太平矣。尙之對曰。夫百家之鄕。十人持
<lb ed="X" n="0237a17"/><lb ed="R111" n="0309b14"/>五戒。則十人淳謹。千室之邑。百人修十善。則百人
<lb ed="X" n="0237a18"/><lb ed="R111" n="0309b15"/>和睦。人能行一善。則去一惡。去一惡。則息一刑。一
<lb ed="X" n="0237a19"/><lb ed="R111" n="0309b16"/>刑息於家。萬刑息於國。此明旨所謂坐致太平者
<lb ed="X" n="0237a20"/><lb ed="R111" n="0309b17"/>也。</p>
<lb ed="X" n="0237a21"/><lb ed="R111" n="0309b18"/><p xml:id="pX63p0237a2101">記曰。上文明違俗。下文明入道。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0237a22"/><lb ed="R111" n="0310a01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0237a2201">緬離鄕黨。剃髮稟師。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0237a23"/><lb ed="R111" n="0310a02"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0237a2301">上句離俗。下句入道。緬者遠也。謂遠離鄕俗。趣向
<lb ed="X" n="0237a24"/><lb ed="R111" n="0310a03"/>無爲。卽捨家。趣於非家也。剃髮稟師者。棄俗容儀。
<pb ed="X" xml:id="X63.1240.0237b" n="0237b"/>
<lb ed="X" n="0237b01"/><lb ed="R111" n="0310a04"/>壞世飾好。倣同如來。具佛德相。稟命於師。從師受
<lb ed="X" n="0237b02"/><lb ed="R111" n="0310a05"/>學。乃入道之玄規。出世之洪範也。</p>
<lb ed="X" n="0237b03"/><lb ed="R111" n="0310a06"/><p xml:id="pX63p0237b0301">記曰。世以鬚髮爲容儀飾好。比丘出家。違俗慕道。
<lb ed="X" n="0237b04"/><lb ed="R111" n="0310a07"/>棄世所好。絕滅愛情。今時留鬚長髮。號曰頭陀。名
<lb ed="X" n="0237b05"/><lb ed="R111" n="0310a08"/>旣叛而行復乖矣。梵語頭陀。此云抖擻。謂抖擻三
<lb ed="X" n="0237b06"/><lb ed="R111" n="0310a09"/>界塵勞煩惱。其行則有十二法。今以披髮。號爲頭
<lb ed="X" n="0237b07"/><lb ed="R111" n="0310a10"/>陀者。訛妄之甚也。佛言。鬚髮爪長。是惡比丘破戒
<lb ed="X" n="0237b08"/><lb ed="R111" n="0310a11"/>之相。若阿蘭若獨住比丘。無人剃者。聽髮極長一
<lb ed="X" n="0237b09"/><lb ed="R111" n="0310a12"/>寸。爪長如一麥。不得過。捨家趣非家者。棄世俗之
<lb ed="X" n="0237b10"/><lb ed="R111" n="0310a13"/>家。入無爲之舍也。文殊菩薩白佛言。云何如來說
<lb ed="X" n="0237b11"/><lb ed="R111" n="0310a14"/>父母恩大。不可不報。又言師僧之恩。不可稱量。其
<lb ed="X" n="0237b12"/><lb ed="R111" n="0310a15"/>誰爲最。佛言。其在家者。孝事父母。在於膝下。莫以
<lb ed="X" n="0237b13"/><lb ed="R111" n="0310a16"/>報生長之恩。以生育恩深。故言大也。若從師學。開
<lb ed="X" n="0237b14"/><lb ed="R111" n="0310a17"/>發知見。次恩大也。夫出家者。捨其父母生死之家。
<lb ed="X" n="0237b15"/><lb ed="R111" n="0310a18"/>入法門中受微妙法。師之力也。生長法身。出功德
<lb ed="X" n="0237b16"/><lb ed="R111" n="0310b01"/>財。養智慧命。功莫大焉。追其所生。乃次之耳。鄕黨
<lb ed="X" n="0237b17"/><lb ed="R111" n="0310b02"/>者。鄕向也。謂衆人之所向也。黨朋黨也。古以五百
<lb ed="X" n="0237b18"/><lb ed="R111" n="0310b03"/>家爲黨。周禮云。百家之內曰鄕。漢志以五家爲鄰。
<lb ed="X" n="0237b19"/><lb ed="R111" n="0310b04"/>五鄰爲里。四里爲族。五族爲黨。五黨爲州。五州爲
<lb ed="X" n="0237b20"/><lb ed="R111" n="0310b05"/>鄕。斯則以萬二千五百家。而爲鄕也。稟者。受命也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0237b21"/><lb ed="R111" n="0310b06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0237b2101">內勤克念之功。外弘不諍之德。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0237b22"/><lb ed="R111" n="0310b07"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0237b2201">上句明念慧。下句明和敬。內切念慧。外闡六和。乃
<lb ed="X" n="0237b23"/><lb ed="R111" n="0310b08"/>入道之功勳。立德之基本也。肇師云。非眞心無以
<lb ed="X" n="0237b24"/><lb ed="R111" n="0310b09"/>具六法。非六法無以和羣衆。如衆不和。非敬順之
<pb ed="X" xml:id="X63.1240.0237c" n="0237c"/>
<lb ed="X" n="0237c01"/><lb ed="R111" n="0310b10"/>本也。</p>
<lb ed="X" n="0237c02"/><lb ed="R111" n="0310b11"/><p xml:id="pX63p0237c0201">記曰。一戒和同修。二見和同解。三身和同住。四利
<lb ed="X" n="0237c03"/><lb ed="R111" n="0310b12"/>和同均。五口和無諍。六意和同悅。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0237c04"/><lb ed="R111" n="0310b13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0237c0401">逈脫塵世。冀期出離。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0237c05"/><lb ed="R111" n="0310b14"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0237c0501">上句出世俗家。下句出三界家。欲脫塵俗。須發足
<lb ed="X" n="0237c06"/><lb ed="R111" n="0310b15"/>超方。期超三界。當斷煩惱。始符出家之本誓也。此
<lb ed="X" n="0237c07"/><lb ed="R111" n="0310b16"/>二句。總結上文以起下詞。</p>
<lb ed="X" n="0237c08"/><lb ed="R111" n="0310b17"/><p xml:id="pX63p0237c0801">記曰。上句結父母六親<g ref="#CB15131">邦</g>國繼嗣鄕黨五句。下句
<lb ed="X" n="0237c09"/><lb ed="R111" n="0310b18"/>結剃髮內勤外弘三句。逈者。寥遠也。冀者。欲也。望
<lb ed="X" n="0237c10"/><lb ed="R111" n="0311a01"/>也。</p></cb:div></cb:div>
<lb ed="X" n="0237c11"/><lb ed="R111" n="0311a02"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="4">五名利失道</cb:mulu><head>○五名利失道</head>
<lb ed="X" n="0237c12"/><lb ed="R111" n="0311a03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0237c1201">何乃纔登戒品。便言我是比丘。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0237c13"/><lb ed="R111" n="0311a04"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0237c1301">上句明無作始霑。下句明止德未備。由名行未當。
<lb ed="X" n="0237c14"/><lb ed="R111" n="0311a05"/>非稱比丘之義。辭親入道。內勤外弘。本爲期出生
<lb ed="X" n="0237c15"/><lb ed="R111" n="0311a06"/>死。何以纔入僧數。卽便饕餮名利。放逸恣情。造有
<lb ed="X" n="0237c16"/><lb ed="R111" n="0311a07"/>漏因。結生死果。違背初心。失出離行耶。纔登戒品
<lb ed="X" n="0237c17"/><lb ed="R111" n="0311a08"/>者。方稟具足。無作初成也。戒品有四。謂五戒。十戒。
<lb ed="X" n="0237c18"/><lb ed="R111" n="0311a09"/>具足戒。菩薩戒。前後俱通在家出家。中二唯局出
<lb ed="X" n="0237c19"/><lb ed="R111" n="0311a10"/>家。我是比丘者。具足戒人也。比丘是梵語。名含三
<lb ed="X" n="0237c20"/><lb ed="R111" n="0311a11"/>義。一破惡。二怖魔。三乞士。含此三義。不能翻譯。故
<lb ed="X" n="0237c21"/><lb ed="R111" n="0311a12"/>存本音。</p>
<lb ed="X" n="0237c22"/><lb ed="R111" n="0311a13"/><p xml:id="pX63p0237c2201">記曰。無作者。亦名無敎。又名無表色。乃戒體也。從
<lb ed="X" n="0237c23"/><lb ed="R111" n="0311a14"/>三羯磨而得。得此體<anchor xml:id="nkr_note_add_0237c2301" n="0237c2301"/><anchor xml:id="beg0237c2301" n="0237c2301"/>已<anchor xml:id="end0237c2301"/>。任運止惡。任運行善。不用
<lb ed="X" n="0237c24"/><lb ed="R111" n="0311a15"/>再作。故名無作。言止者。謂止斷諸惡。令不更起也。
<pb ed="X" xml:id="X63.1240.0238a" n="0238a"/>
<lb ed="X" n="0238a01"/><lb ed="R111" n="0311a16"/>破惡者。如初得戒。以三羯磨。發善律儀。破惡律儀
<lb ed="X" n="0238a02"/><lb ed="R111" n="0311a17"/>故。若通就行解。能破見思之惡也。怖魔者。旣能破
<lb ed="X" n="0238a03"/><lb ed="R111" n="0311a18"/>惡。而魔王念言。此人非但出我界域。或有傳燈。化
<lb ed="X" n="0238a04"/><lb ed="R111" n="0311b01"/>我眷屬。空我宮殿。故生驚怖也。乞士者。乞是乞求
<lb ed="X" n="0238a05"/><lb ed="R111" n="0311b02"/>之名。士是淸雅之稱。謂內修淸雅之德。外離四邪
<lb ed="X" n="0238a06"/><lb ed="R111" n="0311b03"/>之食。淨命自居。福利衆生。破憍慢心。謙下自卑。吿
<lb ed="X" n="0238a07"/><lb ed="R111" n="0311b04"/>求資身。以成淸雅之德也。今人多求多畜。豈稱淸
<lb ed="X" n="0238a08"/><lb ed="R111" n="0311b05"/>雅之德。旣乖其名。尙得爲比丘者乎。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0238a09"/><lb ed="R111" n="0311b06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0238a0901">檀越所須喫用常住。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0238a10"/><lb ed="R111" n="0311b07"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0238a1001">上句明信施。下句明僧物。若無戒德。則寸絲滴水
<lb ed="X" n="0238a11"/><lb ed="R111" n="0311b08"/>難消。況檀越之四供。僧祗之受用乎。檀越者。檀是
<lb ed="X" n="0238a12"/><lb ed="R111" n="0311b09"/>西音。此言施。越乃此方之語。謂能行施。則生生越
<lb ed="X" n="0238a13"/><lb ed="R111" n="0311b10"/>度貧窮苦海也。常住有四。一。常住常住。謂僧寺房
<lb ed="X" n="0238a14"/><lb ed="R111" n="0311b11"/>舍。衆具。花果。田園。僕畜等。以體局當處。不通餘界。
<lb ed="X" n="0238a15"/><lb ed="R111" n="0311b12"/>但得受用。不通分賣。故重言常住也。二。十方常住。
<lb ed="X" n="0238a16"/><lb ed="R111" n="0311b13"/>如寺中供僧常食。體通十方。唯局本處。此二名僧
<lb ed="X" n="0238a17"/><lb ed="R111" n="0311b14"/>祗物。三現前現前。謂僧現得施物。唯施此處現前
<lb ed="X" n="0238a18"/><lb ed="R111" n="0311b15"/>僧故。四十方現前。如亡五衆輕物。若未羯磨。物通
<lb ed="X" n="0238a19"/><lb ed="R111" n="0311b16"/>十方僧。若<anchor xml:id="nkr_note_add_0238a1901" n="0238a1901"/><anchor xml:id="beg0238a1901" n="0238a1901"/>已<anchor xml:id="end0238a1901"/>羯磨。物屬現前僧。此二名現前僧物。</p>
<lb ed="X" n="0238a20"/><lb ed="R111" n="0311b17"/><p xml:id="pX63p0238a2001">記曰。所須者。通食用。喫用者。喫局飮食。醫藥用通
<lb ed="X" n="0238a21"/><lb ed="R111" n="0311b18"/>衣服臥具房舍等。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0238a22"/><lb ed="R111" n="0312a01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0238a2201">不解忖思來處。謂言法爾合供。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0238a23"/><lb ed="R111" n="0312a02"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0238a2301">上句失觀。下句癡議。以無觀慧故。不解思法。由癡
<lb ed="X" n="0238a24"/><lb ed="R111" n="0312a03"/>暗故。別生愚見。無慚無愧。慢怠貪嫉。因之而生矣。
<pb ed="X" xml:id="X63.1240.0238b" n="0238b"/>
<lb ed="X" n="0238b01"/><lb ed="R111" n="0312a04"/>忖謂計度。思謂籌量也。謂言者。自出非語也。法爾
<lb ed="X" n="0238b02"/><lb ed="R111" n="0312a05"/>者。理之當然也。合供者有二。一謂他合當供養於
<lb ed="X" n="0238b03"/><lb ed="R111" n="0312a06"/>我。二謂我當合受他供。來處者。計一鉢之飯。作者
<lb ed="X" n="0238b04"/><lb ed="R111" n="0312a07"/>功用不少。施者割妻子之分。以種福田。自德不全。
<lb ed="X" n="0238b05"/><lb ed="R111" n="0312a08"/>豈合受供。衆德雖備。猶須觀行。方消信施。故文殊
<lb ed="X" n="0238b06"/><lb ed="R111" n="0312a09"/>問經云。菩薩若無思惟。飯亦不應食也。</p>
<lb ed="X" n="0238b07"/><lb ed="R111" n="0312a10"/><p xml:id="pX63p0238b0701">記曰。迦葉經云。時五百比丘言。我等不能精進。恐
<lb ed="X" n="0238b08"/><lb ed="R111" n="0312a11"/>不能消信施供養。請乞歸俗。文殊菩薩讚言。若不
<lb ed="X" n="0238b09"/><lb ed="R111" n="0312a12"/>能消信施之食。寧可一日數百歸俗。不應一日破
<lb ed="X" n="0238b10"/><lb ed="R111" n="0312a13"/>戒受人信施。佛吿文殊。若有修禪解脫者。我聽受
<lb ed="X" n="0238b11"/><lb ed="R111" n="0312a14"/>人信施食。慈恩法師云。不蠶衣。不田食。織女耕夫
<lb ed="X" n="0238b12"/><lb ed="R111" n="0312a15"/>汗血力。爲成道業施將來。道業未成爭消得。慈受
<lb ed="X" n="0238b13"/><lb ed="R111" n="0312a16"/>深禪師云。如今有等初學。飽食高眠。任性過口。猶
<lb ed="X" n="0238b14"/><lb ed="R111" n="0312a17"/>嫌不稱意。不知出家人。如一塊磨刀石。一切人要
<lb ed="X" n="0238b15"/><lb ed="R111" n="0312a18"/>刀利。便來石上磨。磨來磨去。別人刀利。自家石漸
<lb ed="X" n="0238b16"/><lb ed="R111" n="0312b01"/>消薄。有等更嫌他人不來我石上磨。有甚便宜處。
<lb ed="X" n="0238b17"/><lb ed="R111" n="0312b02"/>此語最切。如施金針。中人病處。假其石如金剛。不
<lb ed="X" n="0238b18"/><lb ed="R111" n="0312b03"/>妨嫌他不來磨。智度論云。思惟此食。墾植耘除。收
<lb ed="X" n="0238b19"/><lb ed="R111" n="0312b04"/>穫蹂治。舂磨淘汰。炊煑乃成。用功甚重。計一鉢之
<lb ed="X" n="0238b20"/><lb ed="R111" n="0312b05"/>飯。作夫流汗集合成之。食少汗多。此食作之功重
<lb ed="X" n="0238b21"/><lb ed="R111" n="0312b06"/>辛苦如是。入口食之卽成不淨。更無所直。宿昔之
<lb ed="X" n="0238b22"/><lb ed="R111" n="0312b07"/>間。變爲屎尿。本是美味。人之所嗜。變成不淨。惡不
<lb ed="X" n="0238b23"/><lb ed="R111" n="0312b08"/>欲見。行者自當思惟如此獘食。我若貪著。當墮地
<lb ed="X" n="0238b24"/><lb ed="R111" n="0312b09"/>獄。噉燒鉄丸。從地獄出。當墮畜生。牛羊駱駝。償其
<pb ed="X" xml:id="X63.1240.0238c" n="0238c"/>
<lb ed="X" n="0238c01"/><lb ed="R111" n="0312b10"/>宿債。或作猪狗。常噉糞穢。如是觀之。生厭離想。方
<lb ed="X" n="0238c02"/><lb ed="R111" n="0312b11"/>堪受食。道安法師云。減割之重。一米七斤。無戒食
<lb ed="X" n="0238c03"/><lb ed="R111" n="0312b12"/>施死入泰山。燒鐵爲食。洋銅灌咽。如斯之痛。法句
<lb ed="X" n="0238c04"/><lb ed="R111" n="0312b13"/>所陳。所謂學道不通理。復身還信施。長者八十一。
<lb ed="X" n="0238c05"/><lb ed="R111" n="0312b14"/>其樹不生耳。若也一念回光。忽與道合。萬兩黃金
<lb ed="X" n="0238c06"/><lb ed="R111" n="0312b15"/>亦消得。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0238c07"/><lb ed="R111" n="0312b16"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0238c0701">喫了聚頭喧喧。但說人間雜話。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0238c08"/><lb ed="R111" n="0312b17"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0238c0801">上句總標。下句別釋。以喧喧未審何言。故釋曰。人
<lb ed="X" n="0238c09"/><lb ed="R111" n="0312b18"/>間雜話。喫了者。飽食<anchor xml:id="nkr_note_add_0238c0901" n="0238c0901"/><anchor xml:id="beg0238c0901" n="0238c0901"/>已<anchor xml:id="end0238c0901"/>。聚頭者。共相聚首也。雜話
<lb ed="X" n="0238c10"/><lb ed="R111" n="0313a01"/>者。世俗之言。不涉經律之語。猶無克念。外發言非。
<lb ed="X" n="0238c11"/><lb ed="R111" n="0313a02"/>不修觀慧。奚解忖思。三業不勤。掉擧由生。遺敎經
<lb ed="X" n="0238c12"/><lb ed="R111" n="0313a03"/>云。若種種戲論。其心則亂。雖復出家。猶未解脫。是
<lb ed="X" n="0238c13"/><lb ed="R111" n="0313a04"/>故急當捨離戲論散亂之心。求於無爲寂滅之樂。
<lb ed="X" n="0238c14"/><lb ed="R111" n="0313a05"/>欲得寂滅樂者。唯當善攝其心。滅除戲論之患。長
<lb ed="X" n="0238c15"/><lb ed="R111" n="0313a06"/>蘆賾禪師自警文云。若乃竊議朝廷政事。私評郡
<lb ed="X" n="0238c16"/><lb ed="R111" n="0313a07"/>縣官寮。講國土之豐凶。論風俗之美惡。以至工商
<lb ed="X" n="0238c17"/><lb ed="R111" n="0313a08"/>細務。市井閒談。邊鄙兵戈。中原宼賊。文章技藝。衣
<lb ed="X" n="0238c18"/><lb ed="R111" n="0313a09"/>食貨財。自恃所長。隱他好事。揄揚顯過。指摘微瑕。
<lb ed="X" n="0238c19"/><lb ed="R111" n="0313a10"/>旣乖福業。無益道心。如此游言。並傷實德。坐消信
<lb ed="X" n="0238c20"/><lb ed="R111" n="0313a11"/>施。仰愧龍天。罪始濫觴。禍終滅頂。何也。衆生苦火
<lb ed="X" n="0238c21"/><lb ed="R111" n="0313a12"/>四面俱焚。豈可安然坐談無義。古德尙言自警。我
<lb ed="X" n="0238c22"/><lb ed="R111" n="0313a13"/>等何人好不自思。</p>
<lb ed="X" n="0238c23"/><lb ed="R111" n="0313a14"/><p xml:id="pX63p0238c2301">記曰。喧者譁也。掉擧者。有三種。一身掉。謂身好遊
<lb ed="X" n="0238c24"/><lb ed="R111" n="0313a15"/>走。諸雜戲謔。坐不暫安。二口掉。謂好喜吟咏。競爭
<pb ed="X" xml:id="X63.1240.0239a" n="0239a"/>
<lb ed="X" n="0239a01"/><lb ed="R111" n="0313a16"/>是非。無益戲論。世間語言等。三心掉。謂心情放逸。
<lb ed="X" n="0239a02"/><lb ed="R111" n="0313a17"/>縱念扳緣。思惟文藝。世間才技。諸惡覺觀等。宋光
<lb ed="X" n="0239a03"/><lb ed="R111" n="0313a18"/>孝安禪師。在定中見二僧倚檻相語。初有天神擁
<lb ed="X" n="0239a04"/><lb ed="R111" n="0313b01"/>衛傾聽。久之散去。俄而惡鬼唾罵。掃其脚跡。詢其
<lb ed="X" n="0239a05"/><lb ed="R111" n="0313b02"/>故。乃二僧初論佛法。次序間濶。末談資養。安自是
<lb ed="X" n="0239a06"/><lb ed="R111" n="0313b03"/>終身未嘗言及世事。律云。有二苾蒭。隨路而行。說
<lb ed="X" n="0239a07"/><lb ed="R111" n="0313b04"/>非法語。時有不信心夜叉。欲吸其精氣。佛言。苾蒭
<lb ed="X" n="0239a08"/><lb ed="R111" n="0313b05"/>在路行。應思惟善法。有二種事。一作法語。二如聖
<lb ed="X" n="0239a09"/><lb ed="R111" n="0313b06"/>默然。至止息處。說聖伽陀。今人終日閒談雜話。尙
<lb ed="X" n="0239a10"/><lb ed="R111" n="0313b07"/>不免神鬼呵責。而況求其擁護。可得乎哉。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0239a11"/><lb ed="R111" n="0313b08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0239a1101">然則一期趂樂。不知樂是苦因。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0239a12"/><lb ed="R111" n="0313b09"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0239a1201">上句明逸樂。下句明苦因。謂今生恣情放逸於欲
<lb ed="X" n="0239a13"/><lb ed="R111" n="0313b10"/>樂。卽是當來之苦因。苦因斯集。苦果便至。故云因
<lb ed="X" n="0239a14"/><lb ed="R111" n="0313b11"/>地不眞。果招紆曲。目前交報。歿後沉淪。斯之謂歟。
<lb ed="X" n="0239a15"/><lb ed="R111" n="0313b12"/>一期者。謂諸衆生受身。雖云壽命長短不同。然皆
<lb ed="X" n="0239a16"/><lb ed="R111" n="0313b13"/>是一期果報。是則一生逐樂。誠爲萬劫之苦殃矣。</p>
<lb ed="X" n="0239a17"/><lb ed="R111" n="0313b14"/><p xml:id="pX63p0239a1701">記曰。欲樂者。五欲樂也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0239a18"/><lb ed="R111" n="0313b15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0239a1801">曩劫狥塵。未甞返省。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0239a19"/><lb ed="R111" n="0313b16"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0239a1901">上句明隨塵習。下句明失慧眼。由無始劫來。一向
<lb ed="X" n="0239a20"/><lb ed="R111" n="0313b17"/>順自惑習。隨逐諸塵妄境。至今熾然胸中。未甞一
<lb ed="X" n="0239a21"/><lb ed="R111" n="0313b18"/>念返照知非。何能尅修定慧。破彼惑習。而出塵勞
<lb ed="X" n="0239a22"/><lb ed="R111" n="0314a01"/>耶。</p>
<lb ed="X" n="0239a23"/><lb ed="R111" n="0314a02"/><p xml:id="pX63p0239a2301">記曰。曩謂曩昔。劫是長時。卽無始劫來也。塵者塵
<lb ed="X" n="0239a24"/><lb ed="R111" n="0314a03"/>垢。是染汚義。謂諸妄塵惑習。能染汚自心眞性。不
<pb ed="X" xml:id="X63.1240.0239b" n="0239b"/>
<lb ed="X" n="0239b01"/><lb ed="R111" n="0314a04"/>得見道故也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0239b02"/><lb ed="R111" n="0314a05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0239b0201">時光淹沒。歲月蹉跎。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0239b03"/><lb ed="R111" n="0314a06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0239b0301">上句是晝夜失。下句是年月失。淹沒者。湮滅也。蹉
<lb ed="X" n="0239b04"/><lb ed="R111" n="0314a07"/>跎者。虗過時日也。若不專修定慧。非但埋沒光陰。
<lb ed="X" n="0239b05"/><lb ed="R111" n="0314a08"/>實乃徒喪百年矣。</p>
<lb ed="X" n="0239b06"/><lb ed="R111" n="0314a09"/><p xml:id="pX63p0239b0601">記曰。言時光者。是晝夜互擧也。時謂十二支干。光
<lb ed="X" n="0239b07"/><lb ed="R111" n="0314a10"/>謂三光也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0239b08"/><lb ed="R111" n="0314a11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0239b0801">受用殷繁。施利濃厚。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0239b09"/><lb ed="R111" n="0314a12"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0239b0901">上句自用。下句他施。他爲求福施之無厭。而受者
<lb ed="X" n="0239b10"/><lb ed="R111" n="0314a13"/>須生慚愧。知量受用。言受用者。身心納潤。恣情享
<lb ed="X" n="0239b11"/><lb ed="R111" n="0314a14"/>施。殷繁者。四供滋多。百一盈長。施利者。四事供養
<lb ed="X" n="0239b12"/><lb ed="R111" n="0314a15"/>百一所須也。殷繁。濃厚。名異而義同也。</p>
<lb ed="X" n="0239b13"/><lb ed="R111" n="0314a16"/><p xml:id="pX63p0239b1301">記曰。惠休法師。三十年著一緉鞋。遇軟地則赤足。
<lb ed="X" n="0239b14"/><lb ed="R111" n="0314a17"/>甞誨衆曰。汝今種種受用。未饑而食。未寒而衣。未
<lb ed="X" n="0239b15"/><lb ed="R111" n="0314a18"/>垢而浴。未睡而眠。道眼未明。心漏未盡。如何消得。
<lb ed="X" n="0239b16"/><lb ed="R111" n="0314b01"/>殷者盛也繁者多也。濃者不淡。厚者不薄也。四供
<lb ed="X" n="0239b17"/><lb ed="R111" n="0314b02"/>者。飮食衣服臥具醫藥。百一者。沙門供身所須之
<lb ed="X" n="0239b18"/><lb ed="R111" n="0314b03"/>物也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0239b19"/><lb ed="R111" n="0314b04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0239b1901">動經年載。不擬棄離。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0239b20"/><lb ed="R111" n="0314b05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0239b2001">上句言時。下句言心。由受用殷繁。躭味不休。故致
<lb ed="X" n="0239b21"/><lb ed="R111" n="0314b06"/>不覺經歷年載。曾未生一念棄捨厭離之心。</p>
<lb ed="X" n="0239b22"/><lb ed="R111" n="0314b07"/><p xml:id="pX63p0239b2201">記曰。擬者所謂擬之而後爲。卽揣度以待也。芙蓉
<lb ed="X" n="0239b23"/><lb ed="R111" n="0314b08"/>禪師云。爲厭塵勞。求脫生死。休心息念。斷絕扳緣。
<lb ed="X" n="0239b24"/><lb ed="R111" n="0314b09"/>故名出家。豈可等閒利養。埋沒平生。直須兩頭撒
<pb ed="X" xml:id="X63.1240.0239c" n="0239c"/>
<lb ed="X" n="0239c01"/><lb ed="R111" n="0314b10"/>開。中間放下。遇聲遇色。如石上栽花。見利見名。如
<lb ed="X" n="0239c02"/><lb ed="R111" n="0314b11"/>眼中著屑。況從無始以來。不是不曾經歷。何須苦
<lb ed="X" n="0239c03"/><lb ed="R111" n="0314b12"/>苦貪戀。如今不歇。更待何時。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0239c04"/><lb ed="R111" n="0314b13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0239c0401">積聚滋多。保持幻質。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0239c05"/><lb ed="R111" n="0314b14"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0239c0501">上句畜不堅物。下句養夢幻身。謂積聚四供不堅
<lb ed="X" n="0239c06"/><lb ed="R111" n="0314b15"/>之財。保持五陰夢幻之質。一朝無常到來。積之何
<lb ed="X" n="0239c07"/><lb ed="R111" n="0314b16"/>用。四大分散。保之奚在。故淨住法云。生不可保。唯
<lb ed="X" n="0239c08"/><lb ed="R111" n="0314b17"/>欲營生。死必定至。不知顧死。況此危命。凶變無常。
<lb ed="X" n="0239c09"/><lb ed="R111" n="0314b18"/>俄頃之間。不覺奄死。然其惡因旣積。惡果難逃。形
<lb ed="X" n="0239c10"/><lb ed="R111" n="0315a01"/>曲影咼。豈虗言哉。</p>
<lb ed="X" n="0239c11"/><lb ed="R111" n="0315a02"/><p xml:id="pX63p0239c1101">記曰。財屬五家。故曰不堅。謂水漂。火焚。賊盜。官得
<lb ed="X" n="0239c12"/><lb ed="R111" n="0315a03"/>之。惡子敗之。無作禪師云。福劣財強。財必爲殃。德
<lb ed="X" n="0239c13"/><lb ed="R111" n="0315a04"/>薄任大。任速成害。古人只要心達。不要身達。他賢
<lb ed="X" n="0239c14"/><lb ed="R111" n="0315a05"/>莫揜。我賢莫伐。若如此。則知其命。合其道。終一身
<lb ed="X" n="0239c15"/><lb ed="R111" n="0315a06"/>而自保矣。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0239c16"/><lb ed="R111" n="0315a07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0239c1601">導師有勅。戒勗比丘。進道嚴身。三常不足。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0239c17"/><lb ed="R111" n="0315a08"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0239c1701">上二句誡勉。下二句示法。如來爲三界之法王。四
<lb ed="X" n="0239c18"/><lb ed="R111" n="0315a09"/>衆之導師。窮盡物性。觀機授法。應病與藥。是故立
<lb ed="X" n="0239c19"/><lb ed="R111" n="0315a10"/>法制戒。勅令諸弟子。修行進道。必須精勤。少欲知
<lb ed="X" n="0239c20"/><lb ed="R111" n="0315a11"/>足。以三事而自嚴身。三事。謂飮食。衣服。睡眠。斯三
<lb ed="X" n="0239c21"/><lb ed="R111" n="0315a12"/>者。使人之所蔽。障道之因緣。故令常須不足。方與
<lb ed="X" n="0239c22"/><lb ed="R111" n="0315a13"/>道合。</p>
<lb ed="X" n="0239c23"/><lb ed="R111" n="0315a14"/><p xml:id="pX63p0239c2301">記曰。導師者。引導衆生出於三界之火宅也。思益
<lb ed="X" n="0239c24"/><lb ed="R111" n="0315a15"/>經云。於諸衆生。生大悲心。令入正道。不求報恩。故
<pb ed="X" xml:id="X63.1240.0240a" n="0240a"/>
<lb ed="X" n="0240a01"/><lb ed="R111" n="0315a16"/>名導師。報恩經云。示涅槃徑。使得無爲常樂。故名
<lb ed="X" n="0240a02"/><lb ed="R111" n="0315a17"/>大導師。遺敎經佛言。汝等比丘。若欲脫諸苦惱。當
<lb ed="X" n="0240a03"/><lb ed="R111" n="0315a18"/>觀知足。知足之法。卽是富樂安隱之處。知足之人。
<lb ed="X" n="0240a04"/><lb ed="R111" n="0315b01"/>雖臥地上。猶爲安樂。不知足者。雖處天堂。亦不稱
<lb ed="X" n="0240a05"/><lb ed="R111" n="0315b02"/>意。不知足者。雖富而貧。知足之人。雖貧而富。不知
<lb ed="X" n="0240a06"/><lb ed="R111" n="0315b03"/>足者。常爲五欲所牽。爲知足者之所憐愍。汝等比
<lb ed="X" n="0240a07"/><lb ed="R111" n="0315b04"/>丘。受諸飮食。當如服藥。於好於惡。勿生增減。趣得
<lb ed="X" n="0240a08"/><lb ed="R111" n="0315b05"/>支身。以除饑渴。如蜂採花。但取其味。不損色香。比
<lb ed="X" n="0240a09"/><lb ed="R111" n="0315b06"/>丘亦爾。受人供養。趣自除惱。無得多求。壞其善心
<lb ed="X" n="0240a10"/><lb ed="R111" n="0315b07"/>又云。汝等比丘。當自摩頭。以捨飾好。著壞色衣。執
<lb ed="X" n="0240a11"/><lb ed="R111" n="0315b08"/>持應器。以乞自活。又云。汝等比丘。晝則勤心。修習
<lb ed="X" n="0240a12"/><lb ed="R111" n="0315b09"/>善法。無令失時。初夜後夜。亦勿有廢。中夜誦經。以
<lb ed="X" n="0240a13"/><lb ed="R111" n="0315b10"/>自消息。無以睡眠因緣。令一生空過。無所得也。當
<lb ed="X" n="0240a14"/><lb ed="R111" n="0315b11"/>念無常之火。燒諸世間。早求自度。勿睡眠也。勗謂
<lb ed="X" n="0240a15"/><lb ed="R111" n="0315b12"/>勉勗。嚴謂嚴正。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0240a16"/><lb ed="R111" n="0315b13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0240a1601">人多於此。躭味不休。日往月來。<g ref="#CB03679">䬃</g>然白首。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0240a17"/><lb ed="R111" n="0315b14"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0240a1701">上二句貪利。下二句忘生。噫。貪著世利猶未息。不
<lb ed="X" n="0240a18"/><lb ed="R111" n="0315b15"/>覺白髮堆頭矣。日往月來如旋火。死符不久又將
<lb ed="X" n="0240a19"/><lb ed="R111" n="0315b16"/>至。</p>
<lb ed="X" n="0240a20"/><lb ed="R111" n="0315b17"/><p xml:id="pX63p0240a2001">記曰。於此者。三事也。<g ref="#CB03679">䬃</g>者。猶風<g ref="#CB03679">䬃</g>然而至也。如阿
<lb ed="X" n="0240a21"/><lb ed="R111" n="0315b18"/>含經云。有四事。先不語人。一頭白。二老。三病。四死。
<lb ed="X" n="0240a22"/><lb ed="R111" n="0316a01"/>是四事。不可避。亦不可却。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0240a23"/><lb ed="R111" n="0316a02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0240a2301">後學未聞旨趣。應須博問先知。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0240a24"/><lb ed="R111" n="0316a03"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0240a2401">上句言他乏益。下句令先自利。謂虗生空老。無言
<pb ed="X" xml:id="X63.1240.0240b" n="0240b"/>
<lb ed="X" n="0240b01"/><lb ed="R111" n="0316a04"/>以接後來。欲得利他。先須自利。自利則博問先知。
<lb ed="X" n="0240b02"/><lb ed="R111" n="0316a05"/>徹佛祖心性之源利他則了達眞宗。廣示事理方
<lb ed="X" n="0240b03"/><lb ed="R111" n="0316a06"/>便之門。博問則不擇尊卑。不恥下就。所謂依法不
<lb ed="X" n="0240b04"/><lb ed="R111" n="0316a07"/>依人。廣示則不揀怨親。不分貴賤。所謂心慈體正。
<lb ed="X" n="0240b05"/><lb ed="R111" n="0316a08"/>法施平等。設懷彼我。自他兩失。法句經云。學先自
<lb ed="X" n="0240b06"/><lb ed="R111" n="0316a09"/>正。然後正人。調身入慧。必還爲上。身不能利。安能
<lb ed="X" n="0240b07"/><lb ed="R111" n="0316a10"/>利人。心調體正。何願不至。雖誦千言。不行何益。不
<lb ed="X" n="0240b08"/><lb ed="R111" n="0316a11"/>如一聞。勤修得益。雖誦千言。不求出世。不如一悟。
<lb ed="X" n="0240b09"/><lb ed="R111" n="0316a12"/>絕離三界。雖誦千言。不存悲智。不如一聽。自他兩
<lb ed="X" n="0240b10"/><lb ed="R111" n="0316a13"/>利。</p>
<lb ed="X" n="0240b11"/><lb ed="R111" n="0316a14"/><p xml:id="pX63p0240b1101">記曰。旨卽經律之宗旨。趣則宗之所歸也。宗者尊
<lb ed="X" n="0240b12"/><lb ed="R111" n="0316a15"/>也。崇也。旨是意旨。謂經律之所崇所尊所主意旨。
<lb ed="X" n="0240b13"/><lb ed="R111" n="0316a16"/>歸趣究竟處也。博謂廣參。問謂請益。先知者。先覺
<lb ed="X" n="0240b14"/><lb ed="R111" n="0316a17"/>也。事鈔曰。古云博學爲濟貧。僧傳曰。非博則語無
<lb ed="X" n="0240b15"/><lb ed="R111" n="0316a18"/>所據。故學不厭博。博則通矣。子曰。君子博學於文。
<lb ed="X" n="0240b16"/><lb ed="R111" n="0316b01"/>約之以禮。亦可以弗畔矣夫。苟生而貧於學者。懦
<lb ed="X" n="0240b17"/><lb ed="R111" n="0316b02"/>夫也。死而富於道者。君子也。是知博學乃濟識見
<lb ed="X" n="0240b18"/><lb ed="R111" n="0316b03"/>之貧也。莊子曰。人而不學。謂之視肉。學而不行。謂
<lb ed="X" n="0240b19"/><lb ed="R111" n="0316b04"/>之撮囊。弗畔。謂不違道也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0240b20"/><lb ed="R111" n="0316b05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0240b2001">將謂出家。貴求衣食。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0240b21"/><lb ed="R111" n="0316b06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0240b2101">此二句。結上起下之文。將者。欲也。擬也。亦抑詞也。
<lb ed="X" n="0240b22"/><lb ed="R111" n="0316b07"/>然捨俗出家。本以道爲重。非以衣食爲所貴也。</p>
<lb ed="X" n="0240b23"/><lb ed="R111" n="0316b08"/><p xml:id="pX63p0240b2301">記曰。道安法師誡衆云。卿<anchor xml:id="nkr_note_add_0240b2301" n="0240b2301"/><anchor xml:id="beg0240b2301" n="0240b2301"/>已<anchor xml:id="end0240b2301"/>出家。棄俗辭君。財色
<lb ed="X" n="0240b24"/><lb ed="R111" n="0316b09"/>不顧。與世不羣。金玉不貴。惟道爲珍。約<anchor xml:id="nkr_note_add_0240b2401" n="0240b2401"/><anchor xml:id="beg0240b2401" n="0240b2401"/>己<anchor xml:id="end0240b2401"/>守節。甘
<pb ed="X" xml:id="X63.1240.0240c" n="0240c"/>
<lb ed="X" n="0240c01"/><lb ed="R111" n="0316b10"/>苦樂貧。近德自度。又能度人。</p></cb:div></cb:div>
<lb ed="X" n="0240c02"/><lb ed="R111" n="0316b11"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="4">六啓示三學</cb:mulu><head>○六啓示三學</head>
<lb ed="X" n="0240c03"/><lb ed="R111" n="0316b12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0240c0301">佛先制律。啓剏發蒙。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0240c04"/><lb ed="R111" n="0316b13"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0240c0401">上句明五篇七聚。下句明開發初機。以律是定慧
<lb ed="X" n="0240c05"/><lb ed="R111" n="0316b14"/>之首學。萬善之基本也。蒙是蒙昧。謂從未證聖位
<lb ed="X" n="0240c06"/><lb ed="R111" n="0316b15"/>以來。皆曰蒙昧。況餘初學薄地凡夫乎。佛先制律
<lb ed="X" n="0240c07"/><lb ed="R111" n="0316b16"/>者。葢由衆生煩惱熾盛。三毒競興。顚倒亂想。失智
<lb ed="X" n="0240c08"/><lb ed="R111" n="0316b17"/>慧明。造生死業。是故如來應機設敎。首以木叉防
<lb ed="X" n="0240c09"/><lb ed="R111" n="0316b18"/>非止惡。次以禪定息慮忘緣。後以智慧破惑證眞。
<lb ed="X" n="0240c10"/><lb ed="R111" n="0317a01"/>故南山云。但身口所發。事在戒防。三毒勃興。要由
<lb ed="X" n="0240c11"/><lb ed="R111" n="0317a02"/>心使。故先以戒捉。次以定縛。後以慧殺。理次然乎。</p>
<lb ed="X" n="0240c12"/><lb ed="R111" n="0317a03"/><p xml:id="pX63p0240c1201">記曰。佛卽本師釋迦如來。梵語具云佛陀。此言知
<lb ed="X" n="0240c13"/><lb ed="R111" n="0317a04"/>者。亦言覺者。謂於菩提樹下。了了覺知三世衆生
<lb ed="X" n="0240c14"/><lb ed="R111" n="0317a05"/>非衆生數。有常無常等。一切諸法。三覺圓明。故稱
<lb ed="X" n="0240c15"/><lb ed="R111" n="0317a06"/>爲佛。一者自覺。悟性眞常。了惑虗妄。二者覺他。運
<lb ed="X" n="0240c16"/><lb ed="R111" n="0317a07"/>無緣慈。度有情界。三者覺行圓滿。窮源極底。行滿
<lb ed="X" n="0240c17"/><lb ed="R111" n="0317a08"/>果圓故。梵語毗尼。此云律。律者詮也。謂詮量輕重。
<lb ed="X" n="0240c18"/><lb ed="R111" n="0317a09"/>開遮持犯等。梵語波羅提木叉。此云別解脫。卽戒
<lb ed="X" n="0240c19"/><lb ed="R111" n="0317a10"/>也。謂三業七支。各各防非。別別解脫。又受戒<anchor xml:id="nkr_note_add_0240c1901" n="0240c1901"/><anchor xml:id="beg0240c1901" n="0240c1901"/>已<anchor xml:id="end0240c1901"/>。隨
<lb ed="X" n="0240c20"/><lb ed="R111" n="0317a11"/>對殺等事不作。別別無因。則別別無果。故名別別
<lb ed="X" n="0240c21"/><lb ed="R111" n="0317a12"/>解脫也。剏者。初也。謂立法剏業之始也。五篇七聚
<lb ed="X" n="0240c22"/><lb ed="R111" n="0317a13"/>詳具大律。乃比丘二百五十戒法。尼則三百四十
<lb ed="X" n="0240c23"/><lb ed="R111" n="0317a14"/>八戒法。智論云。尼受戒法。略則五百。廣則八萬。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0240c24"/><lb ed="R111" n="0317a15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0240c2401">軌則威儀。淨如氷雪。</p></cb:div>
<pb ed="X" xml:id="X63.1240.0241a" n="0241a"/>
<lb ed="X" n="0241a01"/><lb ed="R111" n="0317a16"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0241a0101">上句示法。下句設喩。軌則者。律之軌範法則也。人
<lb ed="X" n="0241a02"/><lb ed="R111" n="0317a17"/>能稟受斯則。卽便直趣無上道也。威儀者。謂有威
<lb ed="X" n="0241a03"/><lb ed="R111" n="0317a18"/>可畏。有儀可敬。由比丘奉持禁戒。衆德威嚴。令人
<lb ed="X" n="0241a04"/><lb ed="R111" n="0317b01"/>可畏。於行住坐臥。儀端表正。令人可敬。是則內嚴
<lb ed="X" n="0241a05"/><lb ed="R111" n="0317b02"/>外正。一塵不染。故如水之潔。雪之白也。</p>
<lb ed="X" n="0241a06"/><lb ed="R111" n="0317b03"/><p xml:id="pX63p0241a0601">記曰。本文二句。是戒體。下之四句是戒用。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0241a07"/><lb ed="R111" n="0317b04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0241a0701">止持作犯。束<anchor xml:id="nkr_note_add_0241a0701" n="0241a0701"/><anchor xml:id="beg0241a0701" n="0241a0701"/>斂<anchor xml:id="end0241a0701"/>初心。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0241a08"/><lb ed="R111" n="0317b05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0241a0801">上句明持犯。下句明功能。然止卽是持。作便是犯。
<lb ed="X" n="0241a09"/><lb ed="R111" n="0317b06"/>止則三業不馳妄境。諸惡不生。持則守志堅貞。心
<lb ed="X" n="0241a10"/><lb ed="R111" n="0317b07"/>離散逸。是爲束<anchor xml:id="nkr_note_add_0241a1001" n="0241a1001"/><anchor xml:id="beg0241a1001" n="0241a1001"/>斂<anchor xml:id="end0241a1001"/>。乃入道之首約。定慧之初門。故
<lb ed="X" n="0241a11"/><lb ed="R111" n="0317b08"/>云初心。</p>
<lb ed="X" n="0241a12"/><lb ed="R111" n="0317b09"/><p xml:id="pX63p0241a1201">記曰。止則諸惡不起。持則吉羅無犯。又止則心無
<lb ed="X" n="0241a13"/><lb ed="R111" n="0317b10"/>妄動。持則執而不失。束則念無散逸。<anchor xml:id="nkr_note_add_0241a1301" n="0241a1301"/><anchor xml:id="beg0241a1301" n="0241a1301"/>斂<anchor xml:id="end0241a1301"/>則定水湛
<lb ed="X" n="0241a14"/><lb ed="R111" n="0317b11"/>然。輔行云。有言大乘何須執戒者。此謬也。言不執
<lb ed="X" n="0241a15"/><lb ed="R111" n="0317b12"/>者。乃是持而不執。若令不持名不執。乃是執破。何
<lb ed="X" n="0241a16"/><lb ed="R111" n="0317b13"/>名不執。執持尙無。妄持安在。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0241a17"/><lb ed="R111" n="0317b14"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0241a1701">微細條章。革諸猥弊。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0241a18"/><lb ed="R111" n="0317b15"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0241a1801">上句明戒相。下句明對治。以戒具三千威儀。八萬
<lb ed="X" n="0241a19"/><lb ed="R111" n="0317b16"/>細行。故曰微細條章。對治八萬四千諸塵勞。故曰
<lb ed="X" n="0241a20"/><lb ed="R111" n="0317b17"/>革諸猥獘。</p>
<lb ed="X" n="0241a21"/><lb ed="R111" n="0317b18"/><p xml:id="pX63p0241a2101">記曰。條章者。卽二百五十戒中諸微細條相也。革
<lb ed="X" n="0241a22"/><lb ed="R111" n="0318a01"/>者。悛除也。猥弊者。卽三毒十使諸惑習染也。諸惑
<lb ed="X" n="0241a23"/><lb ed="R111" n="0318a02"/>者。略言三結十使。廣言八十八使。乃至八萬四千
<lb ed="X" n="0241a24"/><lb ed="R111" n="0318a03"/>塵勞。能結縛衆生。驅使流轉三界。不得解脫。三結
<pb ed="X" xml:id="X63.1240.0241b" n="0241b"/>
<lb ed="X" n="0241b01"/><lb ed="R111" n="0318a04"/>者。一身見。二戒取。三疑結。更加貪。嗔。痴。慢。邊見。邪
<lb ed="X" n="0241b02"/><lb ed="R111" n="0318a05"/>見。見取。爲十使。此之十使。歷三界四諦下。增減不
<lb ed="X" n="0241b03"/><lb ed="R111" n="0318a06"/>同。共成八十八使。葢欲界苦諦下。十使具足。集滅
<lb ed="X" n="0241b04"/><lb ed="R111" n="0318a07"/>二諦下。各有七使。謂除身見。邊見。戒取。三使。道諦
<lb ed="X" n="0241b05"/><lb ed="R111" n="0318a08"/>下有八使。謂除身見。邊見二使。則四諦合爲三十
<lb ed="X" n="0241b06"/><lb ed="R111" n="0318a09"/>二使也。色界無色界。四諦下皆如欲界。只於每諦
<lb ed="X" n="0241b07"/><lb ed="R111" n="0318a10"/>下。又除嗔使。以上二界嗔使不行故。一界有二十
<lb ed="X" n="0241b08"/><lb ed="R111" n="0318a11"/>八使。二界合五十六使。幷前欲界三十二使。總成
<lb ed="X" n="0241b09"/><lb ed="R111" n="0318a12"/>八十八使也。八萬四千。諸塵勞者。以貪嗔癡行。及
<lb ed="X" n="0241b10"/><lb ed="R111" n="0318a13"/>等分行。各具二萬一千。共爲八萬四千也。三千威
<lb ed="X" n="0241b11"/><lb ed="R111" n="0318a14"/>儀。八萬細行者。二百五十戒法。以行住坐臥四威
<lb ed="X" n="0241b12"/><lb ed="R111" n="0318a15"/>儀。各有二百五十。合爲一千。循過現未來三世。爲
<lb ed="X" n="0241b13"/><lb ed="R111" n="0318a16"/>三千威儀。以此三千。配身口七支。成二萬一千。以
<lb ed="X" n="0241b14"/><lb ed="R111" n="0318a17"/>此二萬一千。復對治貪嗔癡及等分四種煩惱。爲
<lb ed="X" n="0241b15"/><lb ed="R111" n="0318a18"/>八萬四千細行。是爲對治八萬四千。諸塵勞門也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0241b16"/><lb ed="R111" n="0318b01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0241b1601">毗尼法席。曾未叨陪。了義上乘。豈能甄別。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0241b17"/><lb ed="R111" n="0318b02"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0241b1701">此承上起下相因之詞。上二句戒律未習。下二句
<lb ed="X" n="0241b18"/><lb ed="R111" n="0318b03"/>經敎叵明。曾未叨陪者。謂未曾五夏依師。十席就
<lb ed="X" n="0241b19"/><lb ed="R111" n="0318b04"/>聽。旣戒爲三藏首學。定慧初門。學擬躐等。敎理何
<lb ed="X" n="0241b20"/><lb ed="R111" n="0318b05"/>明。初門未進。堂奧寧窺。是知戒律未嚴。慧解靡生。
<lb ed="X" n="0241b21"/><lb ed="R111" n="0318b06"/>而無上了義之宗。安能辯析悟入者乎。言了義者。
<lb ed="X" n="0241b22"/><lb ed="R111" n="0318b07"/>謂諸大乘經敎。乃決擇顯了之談。廣明中道實相
<lb ed="X" n="0241b23"/><lb ed="R111" n="0318b08"/>之義。非諸小乘經典。及餘覆相。密意含隱之說也。</p>
<lb ed="X" n="0241b24"/><lb ed="R111" n="0318b09"/><p xml:id="pX63p0241b2401">記曰。忠國師云。禪宗法者。應依佛語。一乘了義。契
<pb ed="X" xml:id="X63.1240.0241c" n="0241c"/>
<lb ed="X" n="0241c01"/><lb ed="R111" n="0318b10"/>取本原心地。轉相傳授。與佛道同。不得依於妄情。
<lb ed="X" n="0241c02"/><lb ed="R111" n="0318b11"/>及不了義敎。橫作見解。疑悞後學。俱無利益。如師
<lb ed="X" n="0241c03"/><lb ed="R111" n="0318b12"/>子身中蟲。自食師子肉。非天魔外道。而能破滅佛
<lb ed="X" n="0241c04"/><lb ed="R111" n="0318b13"/>法矣。毗尼法席者。講演戒律處也。律制比丘。縱證
<lb ed="X" n="0241c05"/><lb ed="R111" n="0318b14"/>三明六通。亦須五夏依師學律。若律不明。乃至終
<lb ed="X" n="0241c06"/><lb ed="R111" n="0318b15"/>身不離依止。資持云。律制比丘。五夏<anchor xml:id="nkr_note_add_0241c0601" n="0241c0601"/><anchor xml:id="beg0241c0601" n="0241c0601"/>已<anchor xml:id="end0241c0601"/>前。專精律
<lb ed="X" n="0241c07"/><lb ed="R111" n="0318b16"/>部。若達持犯。辦比丘事。然後乃可學習經論。今越
<lb ed="X" n="0241c08"/><lb ed="R111" n="0318b17"/>次而學。行旣失序。入道無由。大聖訶責。終非徒爾。
<lb ed="X" n="0241c09"/><lb ed="R111" n="0318b18"/>今時纔霑戒品。便乃聽敎參禪。爲僧行儀一無所
<lb ed="X" n="0241c10"/><lb ed="R111" n="0319a01"/>曉。況復輕陵戒檢。毀呰毗尼。貶學律爲小乘。忽持
<lb ed="X" n="0241c11"/><lb ed="R111" n="0319a02"/>戒爲執相。於是荒迷塵俗。肆恣<g ref="#CB15108">𠒋</g>頑。且戒必可輕。
<lb ed="X" n="0241c12"/><lb ed="R111" n="0319a03"/>汝何登壇而受。律必可毀。汝何削髮染衣。是則輕
<lb ed="X" n="0241c13"/><lb ed="R111" n="0319a04"/>戒。全是自輕。毀律還是自毀。妄情易習。至道難聞。
<lb ed="X" n="0241c14"/><lb ed="R111" n="0319a05"/>拔俗超群。萬中無一。請詳聖訓。能無從乎。十席就
<lb ed="X" n="0241c15"/><lb ed="R111" n="0319a06"/>聽者。昔宣律師。其師勉之十徧往聽毗尼。元宣師
<lb ed="X" n="0241c16"/><lb ed="R111" n="0319a07"/>非鈍。尙就十聽。葢欲極其精妙。盡其旨趣。爲定慧
<lb ed="X" n="0241c17"/><lb ed="R111" n="0319a08"/>之本。無生之要也。甄別者。分析明了義理之謂也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0241c18"/><lb ed="R111" n="0319a09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0241c1801">可惜一生空過。後悔難追。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0241c19"/><lb ed="R111" n="0319a10"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0241c1901">此二句是慨歎詞。謂經律不明。卽失身戒心慧。而
<lb ed="X" n="0241c20"/><lb ed="R111" n="0319a11"/>玄道無因契悟。是爲空過。生死到頭。悔之不及。故
<lb ed="X" n="0241c21"/><lb ed="R111" n="0319a12"/>曰難追。</p>
<lb ed="X" n="0241c22"/><lb ed="R111" n="0319a13"/><p xml:id="pX63p0241c2201">律是戒學。經屬定學。<anchor xml:id="nkr_note_add_0241c2201" n="0241c2201"/><anchor xml:id="beg0241c2201" n="0241c2201"/>已<anchor xml:id="end0241c2201"/>示二學竟。下明慧學。以道
<lb ed="X" n="0241c23"/><lb ed="R111" n="0319a14"/>由般若妙慧。方能契會也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0241c24"/><lb ed="R111" n="0319a15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0241c2401">敎理未甞措懷。玄道無因契悟。</p></cb:div>
<pb ed="X" xml:id="X63.1240.0242a" n="0242a"/>
<lb ed="X" n="0242a01"/><lb ed="R111" n="0319a16"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0242a0101">上句慧解未具。下句頓悟無由。敎理者。詮理之謂
<lb ed="X" n="0242a02"/><lb ed="R111" n="0319a17"/>敎。敎之所詮曰理。詮理之敎者。卽十二部經。良由
<lb ed="X" n="0242a03"/><lb ed="R111" n="0319a18"/>如來依理立言。令羣生修行而證於理。四敎義云。
<lb ed="X" n="0242a04"/><lb ed="R111" n="0319b01"/>說能詮理。化轉物心。故言敎也。化轉有三義。一轉
<lb ed="X" n="0242a05"/><lb ed="R111" n="0319b02"/>惡爲善。二轉迷成解。三轉凡成聖。所言詮理者。謂
<lb ed="X" n="0242a06"/><lb ed="R111" n="0319b03"/>詮眞諦理。及中道理也。玄道者。卽佛祖心印。強而
<lb ed="X" n="0242a07"/><lb ed="R111" n="0319b04"/>言之曰。幽玄微妙寂滅無相之道也。若不以如來
<lb ed="X" n="0242a08"/><lb ed="R111" n="0319b05"/>敎理爲正因。則佛祖無上妙道。頓悟無由。故達磨
<lb ed="X" n="0242a09"/><lb ed="R111" n="0319b06"/>西來。以四卷楞伽爲心印。黃梅五祖。勸持金剛般
<lb ed="X" n="0242a10"/><lb ed="R111" n="0319b07"/>若。天台證入法華。圭峰頓悟圓覺。故宗鏡云。西天
<lb ed="X" n="0242a11"/><lb ed="R111" n="0319b08"/>諸祖。此土六代。乃至<name role="" type="person">馬祖</name>。南陽鵝湖。空山禪師等。
<lb ed="X" n="0242a12"/><lb ed="R111" n="0319b09"/>並博通經論。圓悟自心。所有示徒。皆引誠證。終不
<lb ed="X" n="0242a13"/><lb ed="R111" n="0319b10"/>出自胸臆。妄有指陳。是以綿歷歲華。眞風不墜。以
<lb ed="X" n="0242a14"/><lb ed="R111" n="0319b11"/>聖言爲定量。邪僞難移。用正敎爲指南。依憑有據。
<lb ed="X" n="0242a15"/><lb ed="R111" n="0319b12"/>但莫執義上之文。隨語生見。直須探詮下之旨。契
<lb ed="X" n="0242a16"/><lb ed="R111" n="0319b13"/>會本宗。則無師之智現前。天眞之道不昧。故知敎
<lb ed="X" n="0242a17"/><lb ed="R111" n="0319b14"/>有助道之力。初心安可暫忘。所以從上先聖諸祖。
<lb ed="X" n="0242a18"/><lb ed="R111" n="0319b15"/>莫不研窮三藏至理。印可自心。觀風化物。今之學
<lb ed="X" n="0242a19"/><lb ed="R111" n="0319b16"/>者不能全此。反生輕謗。是何心哉。苟得魚忘筌。則
<lb ed="X" n="0242a20"/><lb ed="R111" n="0319b17"/>經律何過。如來金口所說一言一字。百劫千生尙
<lb ed="X" n="0242a21"/><lb ed="R111" n="0319b18"/>不聞見。況得受持解悟。故知敎不迷人。人自迷敎
<lb ed="X" n="0242a22"/><lb ed="R111" n="0320a01"/>耳。圭峰云。諸宗門下。皆有達人。然各安所習。通少
<lb ed="X" n="0242a23"/><lb ed="R111" n="0320a02"/>局多。以承稟爲戶牖。各自開張。以經論爲干戈。互
<lb ed="X" n="0242a24"/><lb ed="R111" n="0320a03"/>相攻擊。情在函矢而遷變。法逐人我爲高低。致使
<pb ed="X" xml:id="X63.1240.0242b" n="0242b"/>
<lb ed="X" n="0242b01"/><lb ed="R111" n="0320a04"/>是非分拏。莫能辯析。經如繩墨。楷定邪正。繩墨非
<lb ed="X" n="0242b02"/><lb ed="R111" n="0320a05"/>巧。巧者必以繩墨爲憑。經論非禪。參禪者必以經
<lb ed="X" n="0242b03"/><lb ed="R111" n="0320a06"/>論爲準。當知經是佛語。禪是佛心。律是佛行。如來
<lb ed="X" n="0242b04"/><lb ed="R111" n="0320a07"/>身口意業。本不相違。良由人與法差。法與人病。捨
<lb ed="X" n="0242b05"/><lb ed="R111" n="0320a08"/>一執一。自爲顚倒。若是至人。回萬法於<anchor xml:id="nkr_note_add_0242b0501" n="0242b0501"/><anchor xml:id="beg0242b0501" n="0242b0501"/>己<anchor xml:id="end0242b0501"/>者。則奚
<lb ed="X" n="0242b06"/><lb ed="R111" n="0320a09"/>是奚非。何相違之有哉。</p>
<lb ed="X" n="0242b07"/><lb ed="R111" n="0320a10"/><p xml:id="pX63p0242b0701">記曰。本文二句。言無慧學。卽無因頓悟。是則因律
<lb ed="X" n="0242b08"/><lb ed="R111" n="0320a11"/>明敎。因敎明道。問曰。頓悟乃直指之宗。不立文字。
<lb ed="X" n="0242b09"/><lb ed="R111" n="0320a12"/>何用經敎爲指南耶。答曰。豈不聞乎。依經解義。三
<lb ed="X" n="0242b10"/><lb ed="R111" n="0320a13"/>世佛怨。離經一字。卽同魔說。又云。今人看古敎。未
<lb ed="X" n="0242b11"/><lb ed="R111" n="0320a14"/>免心中閙。欲免心中閙。應須看古敎。寶藏論云。古
<lb ed="X" n="0242b12"/><lb ed="R111" n="0320a15"/>鏡照精。其精自形。古敎照心。其心自明。若知一切
<lb ed="X" n="0242b13"/><lb ed="R111" n="0320a16"/>法。本是如來藏中性德妙用。又何是何非。何文字
<lb ed="X" n="0242b14"/><lb ed="R111" n="0320a17"/>之有耶。十二部經者。如來一代說法。敎分十二。統
<lb ed="X" n="0242b15"/><lb ed="R111" n="0320a18"/>攝三藏。一契經。二重頌。三受記。四伽陀。五無問自
<lb ed="X" n="0242b16"/><lb ed="R111" n="0320b01"/>說。六因緣。七譬喩。八本事。九本生。十方廣。十一未
<lb ed="X" n="0242b17"/><lb ed="R111" n="0320b02"/>曾有。十二論議。南陽忠國師。鵝湖大義禪師。思空
<lb ed="X" n="0242b18"/><lb ed="R111" n="0320b03"/>山本淨禪師。</p></cb:div></cb:div>
<lb ed="X" n="0242b19"/><lb ed="R111" n="0320b04"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="4">七不修學過</cb:mulu><head>○七不修學過</head>
<lb ed="X" n="0242b20"/><lb ed="R111" n="0320b05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0242b2001">及至年高臘長。空腹高心。不肯親附良朋。惟知倨傲。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0242b21"/><lb ed="R111" n="0320b06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0242b2101">上二句明我相。下二句明慢相。又初句年臘高。而
<lb ed="X" n="0242b22"/><lb ed="R111" n="0320b07"/>無德。次句心高而無道。故曰空腹。不肯親附。是自
<lb ed="X" n="0242b23"/><lb ed="R111" n="0320b08"/>恃。惟知倨傲。是凌他。此二皆屬慢相。然慢有六種。
<lb ed="X" n="0242b24"/><lb ed="R111" n="0320b09"/>一過慢。謂於相似法中。執<anchor xml:id="nkr_note_add_0242b2401" n="0242b2401"/><anchor xml:id="beg0242b2401" n="0242b2401"/>己<anchor xml:id="end0242b2401"/>爲勝。二慢過慢。元他
<pb ed="X" xml:id="X63.1240.0242c" n="0242c"/>
<lb ed="X" n="0242c01"/><lb ed="R111" n="0320b10"/>本勝<anchor xml:id="nkr_note_add_0242c0101" n="0242c0101"/><anchor xml:id="beg0242c0101" n="0242c0101"/>己<anchor xml:id="end0242c0101"/>。而強謂勝他。三我慢。謂恃<anchor xml:id="nkr_note_add_0242c0102" n="0242c0102"/><anchor xml:id="beg0242c0102" n="0242c0102"/>己<anchor xml:id="end0242c0102"/>凌他也。四增
<lb ed="X" n="0242c02"/><lb ed="R111" n="0320b11"/>上慢。原自未得道。謂<anchor xml:id="nkr_note_add_0242c0201" n="0242c0201"/><anchor xml:id="beg0242c0201" n="0242c0201"/>己<anchor xml:id="end0242c0201"/>得道。五下劣慢。謂本<anchor xml:id="nkr_note_add_0242c0202" n="0242c0202"/><anchor xml:id="beg0242c0202" n="0242c0202"/>己<anchor xml:id="end0242c0202"/>無
<lb ed="X" n="0242c03"/><lb ed="R111" n="0320b12"/>能。反自矜誇。六邪慢。謂執著邪見。凌慢他人也。今
<lb ed="X" n="0242c04"/><lb ed="R111" n="0320b13"/>於六慢中。此屬慢過慢。及我慢。下劣慢也。</p>
<lb ed="X" n="0242c05"/><lb ed="R111" n="0320b14"/><p xml:id="pX63p0242c0501">記曰。徒自年高而德不侔。唯知倨傲。而無道可尊。
<lb ed="X" n="0242c06"/><lb ed="R111" n="0320b15"/>年是生年。臘是戒臘。親附卽親近。良朋是善友。倨
<lb ed="X" n="0242c07"/><lb ed="R111" n="0320b16"/>傲謂不謙遜。卽慢他也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0242c08"/><lb ed="R111" n="0320b17"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0242c0801">未諳法律。戢斂全無。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0242c09"/><lb ed="R111" n="0320b18"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0242c0901">上句敎律失。下句身心失。不肯親近明師善友。奚
<lb ed="X" n="0242c10"/><lb ed="R111" n="0321a01"/>識敎律修持。未解修持。安能收攝身心。</p>
<lb ed="X" n="0242c11"/><lb ed="R111" n="0321a02"/><p xml:id="pX63p0242c1101">記曰。敎防三毒。律禁七支。未諳者。未識也。戢<anchor xml:id="nkr_note_add_0242c1101" n="0242c1101"/><anchor xml:id="beg0242c1101" n="0242c1101"/>斂<anchor xml:id="end0242c1101"/>者。
<lb ed="X" n="0242c12"/><lb ed="R111" n="0321a03"/>收攝也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0242c13"/><lb ed="R111" n="0321a04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0242c1301">或大語高聲。出言無度。不敬上中下座。婆羅門聚會
<lb ed="X" n="0242c14"/><lb ed="R111" n="0321a05"/>無殊。椀鉢作聲。食畢先起。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0242c15"/><lb ed="R111" n="0321a06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0242c1501">初二句語業失。次二句意業失。亦儀軌失。後二句
<lb ed="X" n="0242c16"/><lb ed="R111" n="0321a07"/>身業失。亦規矩失。以不知法律。三業無規。故致斯
<lb ed="X" n="0242c17"/><lb ed="R111" n="0321a08"/>失。若能戢<anchor xml:id="nkr_note_add_0242c1701" n="0242c1701"/><anchor xml:id="beg0242c1701" n="0242c1701"/>斂<anchor xml:id="end0242c1701"/>。則無事不辦矣。婆羅門者。西國俗士。
<lb ed="X" n="0242c18"/><lb ed="R111" n="0321a09"/>四姓之一。惟論年尊。不貴德長。故無上中下座之
<lb ed="X" n="0242c19"/><lb ed="R111" n="0321a10"/>敬。或先至先尊。後來後坐。聚會無規。憒閙非一由
<lb ed="X" n="0242c20"/><lb ed="R111" n="0321a11"/>無戢斂。是故與彼無殊。</p>
<lb ed="X" n="0242c21"/><lb ed="R111" n="0321a12"/><p xml:id="pX63p0242c2101">記曰。梵語婆羅門。此云淨行。亦云梵志。四姓者。一
<lb ed="X" n="0242c22"/><lb ed="R111" n="0321a13"/>刹利。王種也。二婆羅門。貴姓也。三毗舍。商賈也。四
<lb ed="X" n="0242c23"/><lb ed="R111" n="0321a14"/>首陀。農人也。無度。謂無法度也。聚會。卽聚集。或祭
<lb ed="X" n="0242c24"/><lb ed="R111" n="0321a15"/>祀集。或節會集。或論議集。無殊。卽無別也。出家以
<pb ed="X" xml:id="X63.1240.0243a" n="0243a"/>
<lb ed="X" n="0243a01"/><lb ed="R111" n="0321a16"/>戒臘高。故其德長。不論生年爲尊也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0243a02"/><lb ed="R111" n="0321a17"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0243a0201">去就乖角。僧體全無。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0243a03"/><lb ed="R111" n="0321a18"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0243a0301">上句法失。下句儀失。往來不存些些軌則。如圭之
<lb ed="X" n="0243a04"/><lb ed="R111" n="0321b01"/>失方。故曰乖角。動靜不具小小威儀。如婆羅門聚
<lb ed="X" n="0243a05"/><lb ed="R111" n="0321b02"/>會。故曰全無。</p>
<lb ed="X" n="0243a06"/><lb ed="R111" n="0321b03"/><p xml:id="pX63p0243a0601">記曰。乖。背也。違也。角。方也。方者。法也。道也。去就乖
<lb ed="X" n="0243a07"/><lb ed="R111" n="0321b04"/>角乃措置乖方也。圭體上圓下方。象天地之規矩
<lb ed="X" n="0243a08"/><lb ed="R111" n="0321b05"/>方圓也。圭失方卽非圭。僧乖法卽非僧。故曰全無。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0243a09"/><lb ed="R111" n="0321b06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0243a0901">起坐忪諸。動他心念。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0243a10"/><lb ed="R111" n="0321b07"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0243a1001">上句自失。下句失他。三業不謹。故坐起無恒。躁動
<lb ed="X" n="0243a11"/><lb ed="R111" n="0321b08"/>非一。是以令他動念。</p>
<lb ed="X" n="0243a12"/><lb ed="R111" n="0321b09"/><p xml:id="pX63p0243a1201">記曰。忪音忠。忪諸者。心意躁動。情不安隱。擧止非
<lb ed="X" n="0243a13"/><lb ed="R111" n="0321b10"/>常也。慈受禪師云。使人動念。魔障易生。衆口爍金。
<lb ed="X" n="0243a14"/><lb ed="R111" n="0321b11"/>自家何樂。作福雖多。不如避罪。暗中動念。自昧不
<lb ed="X" n="0243a15"/><lb ed="R111" n="0321b12"/>知。日往月來。面黃身瘦。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0243a16"/><lb ed="R111" n="0321b13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0243a1601">不存些些軌則。小小威儀。將何束<anchor xml:id="nkr_note_add_0243a1601" n="0243a1601"/><anchor xml:id="beg0243a1601" n="0243a1601"/>斂<anchor xml:id="end0243a1601"/>後昆。新學無因
<lb ed="X" n="0243a17"/><lb ed="R111" n="0321b14"/>倣傚。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0243a18"/><lb ed="R111" n="0321b15"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0243a1801">上二句自失規法。下二句不能法他。旣自不存軌
<lb ed="X" n="0243a19"/><lb ed="R111" n="0321b16"/>法。何能法範他人。是故來學無由取則矣。</p>
<lb ed="X" n="0243a20"/><lb ed="R111" n="0321b17"/><p xml:id="pX63p0243a2001">記曰。新學卽初學。後昆是後賢。卽後學也。倣傚。猶
<lb ed="X" n="0243a21"/><lb ed="R111" n="0321b18"/>取法也。書云。不矜細行。終累大德。世儒尙然。況出
<lb ed="X" n="0243a22"/><lb ed="R111" n="0322a01"/>家者乎。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0243a23"/><lb ed="R111" n="0322a02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0243a2301">纔相覺察。便言我是山僧。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0243a24"/><lb ed="R111" n="0322a03"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0243a2401">上句他成。下句自慢。謂他賢正欲以善言相成。而
<pb ed="X" xml:id="X63.1240.0243b" n="0243b"/>
<lb ed="X" n="0243b01"/><lb ed="R111" n="0322a04"/>自便生我慢。遂出此無慚語也。</p>
<lb ed="X" n="0243b02"/><lb ed="R111" n="0322a05"/><p xml:id="pX63p0243b0201">記曰。言我是山僧者。謂我是住山之人。只知一箇
<lb ed="X" n="0243b03"/><lb ed="R111" n="0322a06"/>話頭。那管經律。威儀細行之事。法昌禪師云。有一
<lb ed="X" n="0243b04"/><lb ed="R111" n="0322a07"/>般漢。記取一肚葛藤。摩唇捋嘴。胡言漢語。道我解
<lb ed="X" n="0243b05"/><lb ed="R111" n="0322a08"/>禪解道。輕忽好人。作無間業。一朝眼光落地。業境
<lb ed="X" n="0243b06"/><lb ed="R111" n="0322a09"/>現前。如落湯螃蠏。手忙脚亂。從前學得活計。總用
<lb ed="X" n="0243b07"/><lb ed="R111" n="0322a10"/>不著。若聞人擧著他肚裏事。嗔心忿起。便道佛法
<lb ed="X" n="0243b08"/><lb ed="R111" n="0322a11"/>豈有與麼事。大悟不拘小節。斯等好似將牛屎比
<lb ed="X" n="0243b09"/><lb ed="R111" n="0322a12"/>旃檀。有甚交涉。慈覺禪師云。或自恃天眞。撥無因
<lb ed="X" n="0243b10"/><lb ed="R111" n="0322a13"/>果。妄謂但向胸中流出。不依地位修行。所以麤解
<lb ed="X" n="0243b11"/><lb ed="R111" n="0322a14"/>法師。不通敎眼。虗頭禪客。不貴行門。此偏枯之罪
<lb ed="X" n="0243b12"/><lb ed="R111" n="0322a15"/>也。或則渾身破碎。滿面風埃。三千細行全無。八萬
<lb ed="X" n="0243b13"/><lb ed="R111" n="0322a16"/>威儀總缺。或則追陪人事。緝理門徒。身遊市井之
<lb ed="X" n="0243b14"/><lb ed="R111" n="0322a17"/>間。心染閭閻之態。所以山野常僧。未免農夫之誚。
<lb ed="X" n="0243b15"/><lb ed="R111" n="0322a18"/>城隍釋子。反爲儒士之羞。此懶惰之罪也。向下指
<lb ed="X" n="0243b16"/><lb ed="R111" n="0322b01"/>出無細行懶惰之由。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0243b17"/><lb ed="R111" n="0322b02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0243b1701">未聞佛敎行持。一向情存粗躁。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0243b18"/><lb ed="R111" n="0322b03"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0243b1801">上句失聞修。下句失戒定。法律未聞。何識行持。戒
<lb ed="X" n="0243b19"/><lb ed="R111" n="0322b04"/>定未修。故致情同猿馬。</p>
<lb ed="X" n="0243b20"/><lb ed="R111" n="0322b05"/><p xml:id="pX63p0243b2001">記曰。聞卽聞慧。行持卽修慧。聞思修三慧。今擧聞
<lb ed="X" n="0243b21"/><lb ed="R111" n="0322b06"/>修。以該其思矣。三皆云慧者。謂由三法。各能生無
<lb ed="X" n="0243b22"/><lb ed="R111" n="0322b07"/>漏聖慧。若無此慧。則不能斷惑證眞也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0243b23"/><lb ed="R111" n="0322b08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0243b2301">如斯知見。葢爲初心慵惰。饕餮因循。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0243b24"/><lb ed="R111" n="0322b09"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0243b2401">初句承上起下之詞。次句入道不勤。後句貪利喪
<pb ed="X" xml:id="X63.1240.0243c" n="0243c"/>
<lb ed="X" n="0243c01"/><lb ed="R111" n="0322b10"/>日。如斯知見者。如上惡習之識見也。葢爲初心慵
<lb ed="X" n="0243c02"/><lb ed="R111" n="0322b11"/>惰等者。謂由初心入道不勤。故曰慵惰。未聞佛敎
<lb ed="X" n="0243c03"/><lb ed="R111" n="0322b12"/>修持。遂乃饕餮名利。不肯親附良朋。是以因循過
<lb ed="X" n="0243c04"/><lb ed="R111" n="0322b13"/>日。染緣漸深。惡習滋長。故致如斯知見。正所謂打
<lb ed="X" n="0243c05"/><lb ed="R111" n="0322b14"/>頭不遇作家者也。</p>
<lb ed="X" n="0243c06"/><lb ed="R111" n="0322b15"/><p xml:id="pX63p0243c0601">記曰。慵音戎。懶也。饕音滔。貪財也。餮音鐵。貪食也。
<lb ed="X" n="0243c07"/><lb ed="R111" n="0322b16"/>法滅盡經云。佛言。法欲滅時。諸魔沙門。壞亂吾道。
<lb ed="X" n="0243c08"/><lb ed="R111" n="0322b17"/>著俗衣裳。樂好袈裟五色之服。不修戒律。半月半
<lb ed="X" n="0243c09"/><lb ed="R111" n="0322b18"/>月雖名誦戒。厭倦懈怠。不欲聽聞。不樂讀誦經律。
<lb ed="X" n="0243c10"/><lb ed="R111" n="0323a01"/>設有讀者。不識字句。爲強言是。不諮明者。貢高求
<lb ed="X" n="0243c11"/><lb ed="R111" n="0323a02"/>名。虗無雅步。以爲榮貴。望人供養。命終死後。當墮
<lb ed="X" n="0243c12"/><lb ed="R111" n="0323a03"/><name role="" type="person">無間地獄</name>。五逆罪中。餓鬼畜生。靡不更歷。於無邊
<lb ed="X" n="0243c13"/><lb ed="R111" n="0323a04"/>恒沙劫。受罪竟。乃出生在邊國。無三寶處。如佛所
<lb ed="X" n="0243c14"/><lb ed="R111" n="0323a05"/>記。半月誦戒不欲聽聞。今時誦戒尙希。況得聽聞。
<lb ed="X" n="0243c15"/><lb ed="R111" n="0323a06"/>嗚呼誠爲法滅相矣。昔齊僧雲。住<name role="" type="person">鄴下</name><name role="" type="person">寶明寺</name>。以
<lb ed="X" n="0243c16"/><lb ed="R111" n="0323a07"/>講演著名。襟帶衆理。於四月十五誦戒時僧集。雲
<lb ed="X" n="0243c17"/><lb ed="R111" n="0323a08"/>居座首。乃白衆曰。戒本防非。人人誦得。何勞數聞。
<lb ed="X" n="0243c18"/><lb ed="R111" n="0323a09"/>可令一僧豎義。使後生開悟。衆無敢抗。遂廢誦戒
<lb ed="X" n="0243c19"/><lb ed="R111" n="0323a10"/>至七月十五日旦。忽失雲所在。衆四出追覓。乃於
<lb ed="X" n="0243c20"/><lb ed="R111" n="0323a11"/>寺外三里許古塚中得之。血流徧體。問其故。則云。
<lb ed="X" n="0243c21"/><lb ed="R111" n="0323a12"/>有一猛士。手執大刀。厲聲呵曰。爾何人。敢廢布薩。
<lb ed="X" n="0243c22"/><lb ed="R111" n="0323a13"/>妄充豎義。卽以刀劊我身。痛毒難忍。扶接還寺。竭
<lb ed="X" n="0243c23"/><lb ed="R111" n="0323a14"/>誠懺悔。經於十年。至心盡敬說戒布薩。讀誦衆經。
<lb ed="X" n="0243c24"/><lb ed="R111" n="0323a15"/>以爲常業。臨終之日。異香來迎。欣然而逝。時咸嘉
<pb ed="X" xml:id="X63.1240.0244a" n="0244a"/>
<lb ed="X" n="0244a01"/><lb ed="R111" n="0323a16"/>其卽世懲革。不墜<g ref="#CB02351">𢑱</g>倫。又<name role="" type="person">大覺寺</name>僧範。戒德淸高。
<lb ed="X" n="0244a02"/><lb ed="R111" n="0323a17"/>甞宿他寺。於十五日。衆議共停布薩。令僧豎義。有
<lb ed="X" n="0244a03"/><lb ed="R111" n="0323a18"/>僧升座叙曰。豎論法相。深會聖意。何勞布薩。乃僧
<lb ed="X" n="0244a04"/><lb ed="R111" n="0323b01"/>常聞耳。忽見一神。高丈餘。雄峻驚人。問豎義者曰。
<lb ed="X" n="0244a05"/><lb ed="R111" n="0323b02"/>今是何日。答云。布薩日。神卽以手搨之。曳於座下。
<lb ed="X" n="0244a06"/><lb ed="R111" n="0323b03"/>捶頓將死。次問上座。答亦同前。搨還將死。陵害二
<lb ed="X" n="0244a07"/><lb ed="R111" n="0323b04"/>三上座<anchor xml:id="nkr_note_add_0244a0701" n="0244a0701"/><anchor xml:id="beg0244a0701" n="0244a0701"/>已<anchor xml:id="end0244a0701"/>。神掉臂而出。時道俗共覩。範師旣見。由
<lb ed="X" n="0244a08"/><lb ed="R111" n="0323b05"/>是自勵一生。僧事私緣。無敢說欲。乃至病重。不堪
<lb ed="X" n="0244a09"/><lb ed="R111" n="0323b06"/>扶轝。由請僧就房。恭敬說戒。斯時崇經論。偏禪學。
<lb ed="X" n="0244a10"/><lb ed="R111" n="0323b07"/>而輕戒律者。請觀此思之。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0244a11"/><lb ed="R111" n="0323b08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0244a1101">荏苒人間。遂成疎野。不覺<g ref="#CB16380">𨇘</g>踵老朽。觸事面墻。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0244a12"/><lb ed="R111" n="0323b09"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0244a1201">上二句涉俗成野。下二句空老無識。又初句交熏。
<lb ed="X" n="0244a13"/><lb ed="R111" n="0323b10"/>次句習成。三句奄爾衰至。四句無明日蔽。葢爲不
<lb ed="X" n="0244a14"/><lb ed="R111" n="0323b11"/>修正業。散漫自放。日涉俗緣。攀緣塵境。縱恣六情。
<lb ed="X" n="0244a15"/><lb ed="R111" n="0323b12"/>故至心行遂成疎野。染習日深。無觀照力。奚覺四
<lb ed="X" n="0244a16"/><lb ed="R111" n="0323b13"/>相遷流。倐爾衰老時至。心徑不通。百無一曉。矚物
<lb ed="X" n="0244a17"/><lb ed="R111" n="0323b14"/>成壅。如人面壁。此等皆由不肯博問先知。故至到
<lb ed="X" n="0244a18"/><lb ed="R111" n="0323b15"/>老遂成骨董。</p>
<lb ed="X" n="0244a19"/><lb ed="R111" n="0323b16"/><p xml:id="pX63p0244a1901">記曰。荏苒。猶散漫侵尋也。<g ref="#CB16380">𨇘</g>踵。乃行不前也。朽卽
<lb ed="X" n="0244a20"/><lb ed="R111" n="0323b17"/>衰朽。所謂缶旣<anchor xml:id="nkr_note_add_0244a2001" n="0244a2001"/><anchor xml:id="beg0244a2001" n="0244a2001"/>已<anchor xml:id="end0244a2001"/>老。無三種味。空生空死。唐棄一
<lb ed="X" n="0244a21"/><lb ed="R111" n="0323b18"/>期。無三種味者。譬如甘蔗。旣被壓<anchor xml:id="nkr_note_add_0244a2101" n="0244a2101"/><anchor xml:id="beg0244a2101" n="0244a2101"/>已<anchor xml:id="end0244a2101"/>。滓無復味。壯
<lb ed="X" n="0244a22"/><lb ed="R111" n="0324a01"/>年盛色。旣被老壓。無三種味。一者不能誦經解義。
<lb ed="X" n="0244a23"/><lb ed="R111" n="0324a02"/>二者不能坐禪修觀。三者不能勞務作福。四相者。
<lb ed="X" n="0244a24"/><lb ed="R111" n="0324a03"/>生住異滅也。骨董者。墨談云。羅浮頴老。取飮食雜
<pb ed="X" xml:id="X63.1240.0244b" n="0244b"/>
<lb ed="X" n="0244b01"/><lb ed="R111" n="0324a04"/>烹之名。今俗多借用之。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0244b02"/><lb ed="R111" n="0324a05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0244b0201">後學咨詢無言接引。縱有談說。不涉典章。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0244b03"/><lb ed="R111" n="0324a06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0244b0301">上二句他失潤益。下二句言不關典。旣爾觸事面
<lb ed="X" n="0244b04"/><lb ed="R111" n="0324a07"/>墻。將何以接後昆。縱有一言半句。不關佛祖典模。
<lb ed="X" n="0244b05"/><lb ed="R111" n="0324a08"/>何異不見水老鶴哉。</p>
<lb ed="X" n="0244b06"/><lb ed="R111" n="0324a09"/><p xml:id="pX63p0244b0601">記曰。如來去世不久。有一比丘錯誦法句經偈云。
<lb ed="X" n="0244b07"/><lb ed="R111" n="0324a10"/>若人生百歲。不見水老鶴。不如生一日。而得見了
<lb ed="X" n="0244b08"/><lb ed="R111" n="0324a11"/>之。時阿難尊者聞之。慘然而歎曰。如來正法滅何
<lb ed="X" n="0244b09"/><lb ed="R111" n="0324a12"/>速哉。乃語彼比丘言。如佛所說。若人生百歲。不見
<lb ed="X" n="0244b10"/><lb ed="R111" n="0324a13"/>生滅法。不如生一日。而得見了之。是比丘回向師
<lb ed="X" n="0244b11"/><lb ed="R111" n="0324a14"/>說。其師言。阿難老耄。言多錯謬。不可信也。汝當還
<lb ed="X" n="0244b12"/><lb ed="R111" n="0324a15"/>如前誦。案昔正法尙存。訛替若此。況今去聖時遙。
<lb ed="X" n="0244b13"/><lb ed="R111" n="0324a16"/>不親良朋。不近明師。而能出言涉於典章乎。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0244b14"/><lb ed="R111" n="0324a17"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0244b1401">或被輕言。便責後生無禮。嗔心忿起。言語該人。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0244b15"/><lb ed="R111" n="0324a18"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0244b1501">初句無德被誚。二句不省<anchor xml:id="nkr_note_add_0244b1501" n="0244b1501"/><anchor xml:id="beg0244b1501" n="0244b1501"/>己<anchor xml:id="end0244b1501"/>過。下二句嗔毒傷人。
<lb ed="X" n="0244b16"/><lb ed="R111" n="0324b01"/>言旣不涉典。何怪他輕。<anchor xml:id="nkr_note_add_0244b1601" n="0244b1601"/><anchor xml:id="beg0244b1601" n="0244b1601"/>己<anchor xml:id="end0244b1601"/>過不省。反責他非。嗔火
<lb ed="X" n="0244b17"/><lb ed="R111" n="0324b02"/>一縱。無不燎然。</p>
<lb ed="X" n="0244b18"/><lb ed="R111" n="0324b03"/><p xml:id="pX63p0244b1801">記曰。嗔。怒也。忿恨也。又忿他爲嗔自忿爲恚。道安
<lb ed="X" n="0244b19"/><lb ed="R111" n="0324b04"/>法師云。經道不通。戒德全無。朋友嗤弄。同學棄捐。
<lb ed="X" n="0244b20"/><lb ed="R111" n="0324b05"/>如是出家。徒喪天年。</p></cb:div></cb:div>
<lb ed="X" n="0244b21"/><lb ed="R111" n="0324b06"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="4">八業果時熟</cb:mulu><head>○八業果時熟</head>
<lb ed="X" n="0244b22"/><lb ed="R111" n="0324b07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0244b2201">一朝臥疾在床。衆苦縈纏逼迫。曉夕思忖。心裏恛惶。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0244b23"/><lb ed="R111" n="0324b08"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0244b2301">上二句身苦。下二句心苦。異熟時至。四大乖常。一
<lb ed="X" n="0244b24"/><lb ed="R111" n="0324b09"/>大不調。百脈筋抽。伏枕思忖。無善可記。束手泉門。
<pb ed="X" xml:id="X63.1240.0244c" n="0244c"/>
<lb ed="X" n="0244c01"/><lb ed="R111" n="0324b10"/>何疑之有。豈不恛惶者哉。</p>
<lb ed="X" n="0244c02"/><lb ed="R111" n="0324b11"/><p xml:id="pX63p0244c0201">記曰。縈者。繞繫也。纏者束縛也。逼迫者。驅逼急切
<lb ed="X" n="0244c03"/><lb ed="R111" n="0324b12"/>不安之謂也。曉夕者。早晚也。思忖者。思惟忖度也。
<lb ed="X" n="0244c04"/><lb ed="R111" n="0324b13"/>恛惶者。昏亂恐遽也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0244c05"/><lb ed="R111" n="0324b14"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0244c0501">前路茫茫。未知何往。從茲始知悔過。臨渴掘井奚爲。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0244c06"/><lb ed="R111" n="0324b15"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0244c0601">上二句不知去處。下二句追悔不及。六道險途。生
<lb ed="X" n="0244c07"/><lb ed="R111" n="0324b16"/>死曠野。不知來處。焉知去處。日前不預打點。臨時
<lb ed="X" n="0244c08"/><lb ed="R111" n="0324b17"/>悔之何及。佛言。人癡故有生死。何等爲癡。本從癡
<lb ed="X" n="0244c09"/><lb ed="R111" n="0324b18"/>中來。今生爲人復癡。心不解不開。不知死當所趣
<lb ed="X" n="0244c10"/><lb ed="R111" n="0325a01"/>向。此正所謂未知何往也。</p>
<lb ed="X" n="0244c11"/><lb ed="R111" n="0325a02"/><p xml:id="pX63p0244c1101">記曰。本文初句。言三途六道寬曠無際。次句心識
<lb ed="X" n="0244c12"/><lb ed="R111" n="0325a03"/>不知去處。第三句臨終始悔先愆。第四句設喩以
<lb ed="X" n="0244c13"/><lb ed="R111" n="0325a04"/>明之。百喩經云。昔外國有一貧人。善能作鴛鴦鳴。
<lb ed="X" n="0244c14"/><lb ed="R111" n="0325a05"/>欲偷蓮花。卽入王池。作鴛鴦鳴。時守池人疑。而問
<lb ed="X" n="0244c15"/><lb ed="R111" n="0325a06"/>曰。池中是誰。貧人失口答言。我是鴛鴦。守者捉得。
<lb ed="X" n="0244c16"/><lb ed="R111" n="0325a07"/>將詣王所。至中途復更作鴛鴦鳴。守者言。汝先不
<lb ed="X" n="0244c17"/><lb ed="R111" n="0325a08"/>作。今作何益。世間愚人。亦復如是。終身作衆惡業。
<lb ed="X" n="0244c18"/><lb ed="R111" n="0325a09"/>不習心行。使令調善。臨命終時。方言我今欲修善。
<lb ed="X" n="0244c19"/><lb ed="R111" n="0325a10"/>時獄卒將去。付閻羅王所。雖欲修善。亦無所及。如
<lb ed="X" n="0244c20"/><lb ed="R111" n="0325a11"/>彼愚人欲到王所。方作鴛鴦鳴。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0244c21"/><lb ed="R111" n="0325a12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0244c2101">自恨蚤不預修。年晚多諸過咎。臨行揮霍。怕怖慞惶。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0244c22"/><lb ed="R111" n="0325a13"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0244c2201">上二句自責。下二句失主。日前三毒不除。年晚積
<lb ed="X" n="0244c23"/><lb ed="R111" n="0325a14"/>罪如山。臨終之際。業境現前。縱饒強作主張。難免
<lb ed="X" n="0244c24"/><lb ed="R111" n="0325a15"/>怕怖慞惶。正是日前足跟不穩。臨行手忙脚亂。</p>
<pb ed="X" xml:id="X63.1240.0245a" n="0245a"/>
<lb ed="X" n="0245a01"/><lb ed="R111" n="0325a16"/><p xml:id="pX63p0245a0101">記曰。過咎者。罪愆也。霍當作攉。乃手反覆也。搖手
<lb ed="X" n="0245a02"/><lb ed="R111" n="0325a17"/>曰揮。反手曰攉。謂如反掌迅速之間。怕怖慞惶者。
<lb ed="X" n="0245a03"/><lb ed="R111" n="0325a18"/>畏懼恐遽之甚也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0245a04"/><lb ed="R111" n="0325b01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0245a0401">縠穿<g ref="#CB15179">雀</g>飛。識心隨業。如人負債。強者先牽。心緖多端
<lb ed="X" n="0245a05"/><lb ed="R111" n="0325b02"/>重處偏墜。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0245a06"/><lb ed="R111" n="0325b03"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0245a0601">初二句身心隨業。次二句業強牽心。後二句報偏
<lb ed="X" n="0245a07"/><lb ed="R111" n="0325b04"/>由心重。又初句喩先業果謝。次句心隨業往。三四
<lb ed="X" n="0245a08"/><lb ed="R111" n="0325b05"/>句喩業強報先。五句妄念非一。六句報從心墮。然
<lb ed="X" n="0245a09"/><lb ed="R111" n="0325b06"/>善惡之業。強弱由心。果報之處。輕重自分。垢心濁
<lb ed="X" n="0245a10"/><lb ed="R111" n="0325b07"/>重。卽墜三途。善業輕擧。便升人天。若據出世法中。
<lb ed="X" n="0245a11"/><lb ed="R111" n="0325b08"/>人天原是有漏之果。亦名爲墮。唯其一心不生。方
<lb ed="X" n="0245a12"/><lb ed="R111" n="0325b09"/>脫淪墜。縠穿<g ref="#CB15179">雀</g>飛者。<g ref="#CB15179">雀</g>乃小鳥也。大論云。鳥來入
<lb ed="X" n="0245a13"/><lb ed="R111" n="0325b10"/>甁中。以縠揜甁口。縠穿鳥飛去。識神隨業走。今以
<lb ed="X" n="0245a14"/><lb ed="R111" n="0325b11"/>甁喩四大。縠喩命根。鳥喩識神。識神卽識心也。因
<lb ed="X" n="0245a15"/><lb ed="R111" n="0325b12"/>其乘前善惡業來受報。如鳥入甁。爲業所繫。如羅
<lb ed="X" n="0245a16"/><lb ed="R111" n="0325b13"/>縠揜。果報若謝。卽便隨業。如縠穿鳥去。去必逐業。
<lb ed="X" n="0245a17"/><lb ed="R111" n="0325b14"/>故名隨走。由識心繫以業繩在於色甁。而無處不
<lb ed="X" n="0245a18"/><lb ed="R111" n="0325b15"/>至。業繩未斷。去<anchor xml:id="nkr_note_add_0245a1801" n="0245a1801"/><anchor xml:id="beg0245a1801" n="0245a1801"/>已<anchor xml:id="end0245a1801"/>復還。甁破繫斷。卽去不返。謂現
<lb ed="X" n="0245a19"/><lb ed="R111" n="0325b16"/>今四大若壞。名爲去<anchor xml:id="nkr_note_add_0245a1901" n="0245a1901"/><anchor xml:id="beg0245a1901" n="0245a1901"/>已<anchor xml:id="end0245a1901"/>。復受後身。名爲復還。至無
<lb ed="X" n="0245a20"/><lb ed="R111" n="0325b17"/>學果。方名甁破。後生業盡名爲不返。言識心者。卽
<lb ed="X" n="0245a21"/><lb ed="R111" n="0325b18"/>第八心王阿賴耶識。執持善惡種子爲總報主。隨
<lb ed="X" n="0245a22"/><lb ed="R111" n="0326a01"/>業者。謂六識所造善惡之業。能引第八於六道中
<lb ed="X" n="0245a23"/><lb ed="R111" n="0326a02"/>受總報身。業爲能引。識爲所引。故云隨業。先牽者。
<lb ed="X" n="0245a24"/><lb ed="R111" n="0326a03"/>謂善惡二業。何者強重。卽牽之先往。而受來報也。
<pb ed="X" xml:id="X63.1240.0245b" n="0245b"/>
<lb ed="X" n="0245b01"/><lb ed="R111" n="0326a04"/>心緖等者。謂第六識。種種妄想。分別非一。攀六塵
<lb ed="X" n="0245b02"/><lb ed="R111" n="0326a05"/>境。作衆惡業。墜墮三途。心多則墮重。妄少則墜輕。
<lb ed="X" n="0245b03"/><lb ed="R111" n="0326a06"/>圭峰云。作有義事。是惺悟心。作無義事。是散亂心。
<lb ed="X" n="0245b04"/><lb ed="R111" n="0326a07"/>散亂隨情轉。臨終被業牽。惺悟不由情。臨終能轉
<lb ed="X" n="0245b05"/><lb ed="R111" n="0326a08"/>業。欲驗臨終受生自在不自在。但驗尋常行心塵
<lb ed="X" n="0245b06"/><lb ed="R111" n="0326a09"/>境自由不自由。二六時中當省察耳。此是圭峰一
<lb ed="X" n="0245b07"/><lb ed="R111" n="0326a10"/>貼發汗散。諸仁者。好自檢驗看。切勿蹉過也。</p>
<lb ed="X" n="0245b08"/><lb ed="R111" n="0326a11"/><p xml:id="pX63p0245b0801">記曰。阿賴耶。此云藏識。謂能含藏善惡。世出世間
<lb ed="X" n="0245b09"/><lb ed="R111" n="0326a12"/>諸法種子故。以由最初不覺心動。成於無明。薰習
<lb ed="X" n="0245b10"/><lb ed="R111" n="0326a13"/>眞如。而爲阿賴耶識。以執持種子。能令生死流轉
<lb ed="X" n="0245b11"/><lb ed="R111" n="0326a14"/>不斷。故此識亦名執持。或名異熟識。謂能引生死
<lb ed="X" n="0245b12"/><lb ed="R111" n="0326a15"/>善不善業。異熟果故。異熟者。謂今生作業。來生受
<lb ed="X" n="0245b13"/><lb ed="R111" n="0326a16"/>報。因滅果生。異時而熟。舊云果報是也。宗鏡錄問
<lb ed="X" n="0245b14"/><lb ed="R111" n="0326a17"/>云。諸根壞日。識遷離時。捨此故身。別受餘質。去來
<lb ed="X" n="0245b15"/><lb ed="R111" n="0326a18"/>之識。相狀云何。答曰。如顯識經云。識之運轉遷滅
<lb ed="X" n="0245b16"/><lb ed="R111" n="0326b01"/>往來。猶如風大。無色無形。不可顯現。而能發動萬
<lb ed="X" n="0245b17"/><lb ed="R111" n="0326b02"/>物。示衆形狀或搖振林木。摧折破裂。出大音聲。或
<lb ed="X" n="0245b18"/><lb ed="R111" n="0326b03"/>爲冷爲熱。觸衆生身。作苦作樂。風無手足形容。亦
<lb ed="X" n="0245b19"/><lb ed="R111" n="0326b04"/>無黑白諸色。識界亦爾。無色無形。無光明顯現。所
<lb ed="X" n="0245b20"/><lb ed="R111" n="0326b05"/>薰因緣故。顯示種種功用。同性經云。衆生捨此身
<lb ed="X" n="0245b21"/><lb ed="R111" n="0326b06"/><anchor xml:id="nkr_note_add_0245b2101" n="0245b2101"/><anchor xml:id="beg0245b2101" n="0245b2101"/>已<anchor xml:id="end0245b2101"/>。業風力吹。移識將去。自所受業。而受其果。縠音
<lb ed="X" n="0245b22"/><lb ed="R111" n="0326b07"/>斛是薄紗卽方目紗也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0245b23"/><lb ed="R111" n="0326b08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0245b2301">無常殺鬼。念念不停。命不可延。時不可待。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0245b24"/><lb ed="R111" n="0326b09"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0245b2401">上二句無常速。下二句時命速。以無常爲殺鬼者。
<pb ed="X" xml:id="X63.1240.0245c" n="0245c"/>
<lb ed="X" n="0245c01"/><lb ed="R111" n="0326b10"/>謂彼無常。雖無形質可見。而能斷人命根。故云殺
<lb ed="X" n="0245c02"/><lb ed="R111" n="0326b11"/>鬼。止觀云。無常役鬼。不擇豪賢。危脆不堅。難可恃
<lb ed="X" n="0245c03"/><lb ed="R111" n="0326b12"/>怙。云何安然規望百歲。四方馳求。貯積聚<anchor xml:id="nkr_note_add_0245c0301" n="0245c0301"/><anchor xml:id="beg0245c0301" n="0245c0301"/>斂<anchor xml:id="end0245c0301"/>。聚<anchor xml:id="nkr_note_add_0245c0302" n="0245c0302"/><anchor xml:id="beg0245c0302" n="0245c0302"/>斂<anchor xml:id="end0245c0302"/>
<lb ed="X" n="0245c04"/><lb ed="R111" n="0326b13"/>未足。溘然長往所有產貨。徒爲他有。冥冥獨逝。誰
<lb ed="X" n="0245c05"/><lb ed="R111" n="0326b14"/>訪是非。念念不停者。是遷流不住之義。智度論云。
<lb ed="X" n="0245c06"/><lb ed="R111" n="0326b15"/>無常有二種。一相續法壞無常。二念念生滅無常。
<lb ed="X" n="0245c07"/><lb ed="R111" n="0326b16"/>涅槃經云。菩薩修於死想。觀是壽命。常爲無量怨
<lb ed="X" n="0245c08"/><lb ed="R111" n="0326b17"/>讎所繞。念念損減。無有增長。猶山瀑水。不得停住。
<lb ed="X" n="0245c09"/><lb ed="R111" n="0326b18"/>亦如朝露。勢不久停。如囚趣死。步步近死。命不可
<lb ed="X" n="0245c10"/><lb ed="R111" n="0327a01"/>延者。命謂壽命。乃前業異熟定報。故不可延也。時
<lb ed="X" n="0245c11"/><lb ed="R111" n="0327a02"/>不可待者。時卽時刻。旣是前業定報。非人力可能
<lb ed="X" n="0245c12"/><lb ed="R111" n="0327a03"/>留待。所謂閻王注定三更死。定不留人到五更。定
<lb ed="X" n="0245c13"/><lb ed="R111" n="0327a04"/>業難逃。此之謂歟。</p>
<lb ed="X" n="0245c14"/><lb ed="R111" n="0327a05"/><p xml:id="pX63p0245c1401">記曰。<g ref="#CB16380">𨇘</g>踵老朽。是老苦。臥病在床。是病苦。無常殺
<lb ed="X" n="0245c15"/><lb ed="R111" n="0327a06"/>鬼。是死苦也。正法念處經云。臨命終時。刀風皆動。
<lb ed="X" n="0245c16"/><lb ed="R111" n="0327a07"/>如千尖刀。<anchor xml:id="nkr_note_add_0245c1601" n="0245c1601"/><anchor xml:id="beg0245c1601" n="0245c1601"/>刺<anchor xml:id="end0245c1601"/>其身上。十六分中。猶不及一。若有善
<lb ed="X" n="0245c17"/><lb ed="R111" n="0327a08"/>業。則苦惱少。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0245c18"/><lb ed="R111" n="0327a09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0245c1801">人天三有。應未免之。如是受身。非論劫數。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0245c19"/><lb ed="R111" n="0327a10"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0245c1901">上二句業果難逃。下二句生死無際。言三有。<anchor xml:id="nkr_note_add_0245c1901" n="0245c1901"/><anchor xml:id="beg0245c1901" n="0245c1901"/>已<anchor xml:id="end0245c1901"/>該
<lb ed="X" n="0245c20"/><lb ed="R111" n="0327a11"/>人天。欲令文義互彰。故疊言之。三有。卽三界衆生。
<lb ed="X" n="0245c21"/><lb ed="R111" n="0327a12"/>所作有漏善惡業因。致感當來有漏善惡果報。因
<lb ed="X" n="0245c22"/><lb ed="R111" n="0327a13"/>果不亡。故名爲有。一欲有。謂欲界人天。及四惡趣
<lb ed="X" n="0245c23"/><lb ed="R111" n="0327a14"/>衆生。皆不離欲染。故名欲有。二色有。謂色界四禪
<lb ed="X" n="0245c24"/><lb ed="R111" n="0327a15"/>天。雖離欲染。尙有色質。故名色有。三無色有。謂無
<pb ed="X" xml:id="X63.1240.0246a" n="0246a"/>
<lb ed="X" n="0246a01"/><lb ed="R111" n="0327a16"/>色界四空天。四大<anchor xml:id="nkr_note_add_0246a0101" n="0246a0101"/><anchor xml:id="beg0246a0101" n="0246a0101"/>已<anchor xml:id="end0246a0101"/>空。無有色質。惟餘四蘊。故名
<lb ed="X" n="0246a02"/><lb ed="R111" n="0327a17"/>無色有。斯等皆由因造有漏。果繫有爲。旣<anchor xml:id="nkr_note_add_0246a0201" n="0246a0201"/><anchor xml:id="beg0246a0201" n="0246a0201"/>已<anchor xml:id="end0246a0201"/>無常。
<lb ed="X" n="0246a03"/><lb ed="R111" n="0327a18"/>不離三界受生。故曰應未免之。果復造因。因還感
<lb ed="X" n="0246a04"/><lb ed="R111" n="0327b01"/>果。輪迴無際。故曰非論劫數。</p>
<lb ed="X" n="0246a05"/><lb ed="R111" n="0327b02"/><p xml:id="pX63p0246a0501">記曰。劫數者。世界有成住壞空四時。每一時經二
<lb ed="X" n="0246a06"/><lb ed="R111" n="0327b03"/>十小劫。四時共經八十箇小劫。一小劫共計一千
<lb ed="X" n="0246a07"/><lb ed="R111" n="0327b04"/>六百八十萬年。八十箇小劫。名一大劫。通計一十
<lb ed="X" n="0246a08"/><lb ed="R111" n="0327b05"/>三萬四千四百萬年。今乃人住二十小劫中。共計
<lb ed="X" n="0246a09"/><lb ed="R111" n="0327b06"/>三萬三千六百萬年。茲當第九小劫。尙餘十一箇
<lb ed="X" n="0246a10"/><lb ed="R111" n="0327b07"/>小劫。過<anchor xml:id="nkr_note_add_0246a1001" n="0246a1001"/><anchor xml:id="beg0246a1001" n="0246a1001"/>已<anchor xml:id="end0246a1001"/>。卽壞劫時至矣。四蘊。謂受想行識也。其
<lb ed="X" n="0246a11"/><lb ed="R111" n="0327b08"/>六欲天。四惡趣。四禪天。四空天。俱如下釋。</p></cb:div></cb:div>
<lb ed="X" n="0246a12"/><lb ed="R111" n="0327b09"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="4">九策勵勸修</cb:mulu><head>○九策勵勸修</head>
<lb ed="X" n="0246a13"/><lb ed="R111" n="0327b10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0246a1301">感傷歎訝。哀哉切心。豈可緘言。<g ref="#CB06171">𮞏</g>相警<g ref="#CB15081">䇿</g>。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0246a14"/><lb ed="R111" n="0327b11"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0246a1401">上二句感切。下二句勸勉。潙山因覩末法緇流。貪
<lb ed="X" n="0246a15"/><lb ed="R111" n="0327b12"/>利廢道。淪落生死。故此感傷嗟嘆情切。不忍默言。
<lb ed="X" n="0246a16"/><lb ed="R111" n="0327b13"/>乃作此警<g ref="#CB15081">䇿</g>。<g ref="#CB06171">𮞏</g>相警悟<g ref="#CB15081">䇿</g>發。而勸勵之。</p>
<lb ed="X" n="0246a17"/><lb ed="R111" n="0327b14"/><p xml:id="pX63p0246a1701">記曰。訝嗟怪也。緘封也。<g ref="#CB06171">𮞏</g>傳<g ref="#CB06171">𮞏</g>也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0246a18"/><lb ed="R111" n="0327b15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0246a1801">所恨同生像季。去聖時遙。佛法生疎。人多懈怠。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0246a19"/><lb ed="R111" n="0327b16"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0246a1901">上二句慨不遇聖世。下二句慨法末人頑。像季者。
<lb ed="X" n="0246a20"/><lb ed="R111" n="0327b17"/>季卽末也。葢由釋迦如來敎法住世。而分正像末
<lb ed="X" n="0246a21"/><lb ed="R111" n="0327b18"/>三時也。正法者。正猶證也。謂如來滅度後初一千
<lb ed="X" n="0246a22"/><lb ed="R111" n="0328a01"/>年間。人有稟敎。便能修行。卽能證果。像法者像似
<lb ed="X" n="0246a23"/><lb ed="R111" n="0328a02"/>也。言有敎有行。似正法時也。謂如來滅後二千年
<lb ed="X" n="0246a24"/><lb ed="R111" n="0328a03"/>間。人有稟敎。便能修行。而多不能證果。末法者。末
<pb ed="X" xml:id="X63.1240.0246b" n="0246b"/>
<lb ed="X" n="0246b01"/><lb ed="R111" n="0328a04"/>卽末後。亦微末也。謂如來滅度正像之後。一萬年
<lb ed="X" n="0246b02"/><lb ed="R111" n="0328a05"/>間。敎法垂世。人雖稟敎。而不能修行證果。或云末
<lb ed="X" n="0246b03"/><lb ed="R111" n="0328a06"/>法有三萬年。潙山唐代出世。如來滅度垂千八百
<lb ed="X" n="0246b04"/><lb ed="R111" n="0328a07"/>年。故云像季。復與如來相去將二千載。故曰時遙。
<lb ed="X" n="0246b05"/><lb ed="R111" n="0328a08"/>時代遙隔。傳法大人漸稀。是曰生疎。旣失良導。又
<lb ed="X" n="0246b06"/><lb ed="R111" n="0328a09"/>丁末劫。根器下劣。無向上志。故曰懈怠。</p>
<lb ed="X" n="0246b07"/><lb ed="R111" n="0328a10"/><p xml:id="pX63p0246b0701">記曰。季次孟仲之後。若以像法一千年言之。後三
<lb ed="X" n="0246b08"/><lb ed="R111" n="0328a11"/>百年屬季。若以正像末三時言之。季是正像之後
<lb ed="X" n="0246b09"/><lb ed="R111" n="0328a12"/>時也。聖世者。是如來在日。又正法時亦名聖世。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0246b10"/><lb ed="R111" n="0328a13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0246b1001">略伸管見。以曉後來。若不蠲矜。誠難輪逭。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0246b11"/><lb ed="R111" n="0328a14"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0246b1101">上二句示敎。下二句誡勉。旣有所感傷。不無言示
<lb ed="X" n="0246b12"/><lb ed="R111" n="0328a15"/>以勉修持也。略伸管見者。略猶未廣。伸謂伸述。管
<lb ed="X" n="0246b13"/><lb ed="R111" n="0328a16"/>見。如管窺天之見。此是潙山大師之謙詞也。以曉
<lb ed="X" n="0246b14"/><lb ed="R111" n="0328a17"/>後來者。以此曉諭後學。懲過遷善之謂也。若不蠲
<lb ed="X" n="0246b15"/><lb ed="R111" n="0328a18"/>矜二句。是結上勸修之語。謂不滌除如上惡欲習
<lb ed="X" n="0246b16"/><lb ed="R111" n="0328b01"/>染。傲慢放逸之過。則實難挽回矣。</p>
<lb ed="X" n="0246b17"/><lb ed="R111" n="0328b02"/><p xml:id="pX63p0246b1701">記曰。蠲音涓。滌濯也。除免也。矜音京。驕矜自負也。
<lb ed="X" n="0246b18"/><lb ed="R111" n="0328b03"/>又矜誇自飾也。逭音換。轉也。輪逭。猶挽回也。誡勉
<lb ed="X" n="0246b19"/><lb ed="R111" n="0328b04"/>者。令斷諸惡行。而勉修衆善也。</p></cb:div></cb:div></cb:div>
<lb ed="X" n="0246b20"/><lb ed="R111" n="0328b05"/>
<lb ed="X" n="0246b21"/><lb ed="R111" n="0328b06"/><cb:juan fun="close" n="1"><cb:jhead>潙山警<g ref="#CB15081">䇿</g>句釋記卷上</cb:jhead></cb:juan>
<lb ed="X" n="0246b22"/><lb ed="R111" n="0328b07"/>
<lb ed="X" n="0246b23"/><lb ed="R111" n="0328b08"/><cb:div type="w"><head>音釋</head>
<lb ed="X" n="0246b24"/><lb ed="R111" n="0328b09"/><p xml:id="pX63p0246b2401">羆　音卑似熊。</p><p xml:id="pX63p0246b2406" cb:place="inline">兕　詞字上聲一角野牛
<pb ed="X" xml:id="X63.1240.0246c" n="0246c"/>
<lb ed="X" n="0246c01"/><lb ed="R111" n="0328b10"/>重千斤。</p><p xml:id="pX63p0246c0104" cb:place="inline">橡　音象。栩實乃柞櫟也。
<lb ed="X" n="0246c02"/><lb ed="R111" n="0328b11"/>花黃色。九月結實。實外有房。可以染皂色。</p>
<lb ed="X" n="0246c03"/><lb ed="R111" n="0328b12"/><p xml:id="pX63p0246c0301">搪　音唐。搪揬觸也。</p><p xml:id="pX63p0246c0308" cb:place="inline">驟　音騶。疾速也。</p>
<lb ed="X" n="0246c04"/><lb ed="R111" n="0328b13"/><p xml:id="pX63p0246c0401">隙　輕字。入聲。孔也。</p><p xml:id="pX63p0246c0408" cb:place="inline">揄　音于。揄揚譽言也。</p>
<lb ed="X" n="0246c05"/><lb ed="R111" n="0328b14"/><p xml:id="pX63p0246c0501">謔　香字。入聲。戲謔也。</p><p xml:id="pX63p0246c0509" cb:place="inline">檻　咸字。上聲。軒<g ref="#CB00551">窻</g>之下
<lb ed="X" n="0246c06"/><lb ed="R111" n="0328b15"/>欄檻也。</p><p xml:id="pX63p0246c0604" cb:place="inline">叵　音頗。不可也。不能也。</p></cb:div>
</cb:div></cb:div></body>
<back>
<cb:div type="apparatus">
<head>校注</head>
<p>
<app from="#beg0233a2001" to="#end0233a2001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0234c1301" to="#end0234c1301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0235a0601" to="#end0235a0601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0235a0602" to="#end0235a0602"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0236a0901" to="#end0236a0901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0236b1301" to="#end0236b1301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0236c0301" to="#end0236c0301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0236c2001" to="#end0236c2001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0237c2301" to="#end0237c2301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0238a1901" to="#end0238a1901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0238c0901" to="#end0238c0901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0240b2301" to="#end0240b2301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0240b2401" to="#end0240b2401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0240c1901" to="#end0240c1901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0241a0701" to="#end0241a0701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">斂</lem><rdg wit="#wit.orig">歛</rdg></app>
<app from="#beg0241a1001" to="#end0241a1001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">斂</lem><rdg wit="#wit.orig">歛</rdg></app>
<app from="#beg0241a1301" to="#end0241a1301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">斂</lem><rdg wit="#wit.orig">歛</rdg></app>
<app from="#beg0241c0601" to="#end0241c0601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0241c2201" to="#end0241c2201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0242b0501" to="#end0242b0501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0242b2401" to="#end0242b2401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0242c0101" to="#end0242c0101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0242c0102" to="#end0242c0102"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0242c0201" to="#end0242c0201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0242c0202" to="#end0242c0202"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0242c1101" to="#end0242c1101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">斂</lem><rdg wit="#wit.orig">歛</rdg></app>
<app from="#beg0242c1701" to="#end0242c1701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">斂</lem><rdg wit="#wit.orig">歛</rdg></app>
<app from="#beg0243a1601" to="#end0243a1601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">斂</lem><rdg wit="#wit.orig">歛</rdg></app>
<app from="#beg0244a0701" to="#end0244a0701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0244a2001" to="#end0244a2001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0244a2101" to="#end0244a2101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0244b1501" to="#end0244b1501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0244b1601" to="#end0244b1601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0245a1801" to="#end0245a1801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0245a1901" to="#end0245a1901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0245b2101" to="#end0245b2101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0245c0301" to="#end0245c0301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">斂</lem><rdg wit="#wit.orig">歛</rdg></app>
<app from="#beg0245c0302" to="#end0245c0302"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">斂</lem><rdg wit="#wit.orig">歛</rdg></app>
<app from="#beg0245c1601" to="#end0245c1601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">刺</lem><rdg wit="#wit.orig">剌</rdg></app>
<app from="#beg0245c1901" to="#end0245c1901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0246a0101" to="#end0246a0101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0246a0201" to="#end0246a0201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0246a1001" to="#end0246a1001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
</p>
</cb:div>
<cb:div type="add-notes">
<head>新增校注</head>
<p>
<note n="0233a2001" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0233a2001">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0234c1301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0234c1301">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0235a0601" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0235a0601">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0235a0602" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0235a0602">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0236a0901" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0236a0901">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0236b1301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0236b1301">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0236c0301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0236c0301">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0236c2001" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0236c2001">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0237c2301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0237c2301">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0238a1901" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0238a1901">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0238c0901" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0238c0901">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0240b2301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0240b2301">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0240b2401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0240b2401">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0240c1901" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0240c1901">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0241a0701" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0241a0701">斂【CB】，歛【卍續】</note>
<note n="0241a1001" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0241a1001">斂【CB】，歛【卍續】</note>
<note n="0241a1301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0241a1301">斂【CB】，歛【卍續】</note>
<note n="0241c0601" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0241c0601">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0241c2201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0241c2201">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0242b0501" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0242b0501">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0242b2401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0242b2401">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0242c0101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0242c0101">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0242c0102" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0242c0102">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0242c0201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0242c0201">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0242c0202" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0242c0202">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0242c1101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0242c1101">斂【CB】，歛【卍續】</note>
<note n="0242c1701" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0242c1701">斂【CB】，歛【卍續】</note>
<note n="0243a1601" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0243a1601">斂【CB】，歛【卍續】</note>
<note n="0244a0701" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0244a0701">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0244a2001" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0244a2001">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0244a2101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0244a2101">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0244b1501" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0244b1501">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0244b1601" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0244b1601">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0245a1801" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0245a1801">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0245a1901" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0245a1901">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0245b2101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0245b2101">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0245c0301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0245c0301">斂【CB】，歛【卍續】</note>
<note n="0245c0302" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0245c0302">斂【CB】，歛【卍續】</note>
<note n="0245c1601" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0245c1601">刺【CB】，剌【卍續】</note>
<note n="0245c1901" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0245c1901">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0246a0101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0246a0101">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0246a0201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0246a0201">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0246a1001" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0246a1001">已【CB】，巳【卍續】</note>
</p>
</cb:div>
</back></text></TEI>